Ένα σχολείο θυμάται…. Μια ιστορία μυστήριου στα χρονιά της Ιταλοκρατίας / Σορωνή Ρόδου – από τα χρόνια της Ιταλοκρατίας έως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

 

Η ιστορία μυστηρίου που ακολουθεί γεννήθηκε μέσα από μια βιωματική δράση της Ε τάξης του Δημοτικού Σχολείου Σορωνής. Με αφορμή τον ιστορικό περίπατο και το παιχνίδι του χαμένου θησαυρού στο παλιό δημοτικό σχολέιο αξιοποιώντας κάρτες με στοιχεία όπως η δράση, η προδοσία και η αγάπη, παρακίνησα τα παιδιά να δημιουργήσουν τη δική τους ιστορία μυστηρίου με φόντο τη Σορωνή στα χρόνια της Ιταλοκρατίας.

Οι ιδέες των μαθητών καταγράφηκαν από την εκπαιδευτικό Μαρία Χατζηνικόλα, η οποία στη συνέχεια ανέπτυξε την πλοκή, πρόσθεσε χαρακτήρες και δράση και ανέλαβε την τελική συγγραφή και διαμόρφωση της ιστορίας.

Έτσι, η παιδική φαντασία, η δημιουργική καθοδήγηση και η συγγραφική επεξεργασία συνδυάστηκαν, μετατρέποντας το παλιό σχολείο σε σκηνικό μιας ξεχωριστής ιστορίας μυστηρίου.

Ένα σχολείο θυμάται….

Μια ιστορία μυστήριου στα χρονιά της Ιταλοκρατίας

Σορωνή Ρόδου – από τα χρόνια της Ιταλοκρατίας έως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

ΠΡΟΣΩΠΑ

·         Μαρία: κόρη του Λουκά, φίλη της Σάρας

·         Σάρα: Εβραιοπούλα που φιλοξενείται στη Σορωνή

·         Τσαμπίκος: μέλος της παρέας των παιδιών

·         Μιχάλης: μέλος της παρέας των παιδιών

·         Στέφανος: μέλος της παρέας των παιδιών

·         Αντώνης: παιδί που αρχικά δυσκολεύεται να κερδίσει την εμπιστοσύνη της παρέας

·         Μανολιός: παιδί που θέλει να βοηθήσει τον πατέρα του, ο οποίος βρίσκεται στη φυλακή

·         Δασκάλα: δασκάλα που διδάσκει κρυφά ελληνικά

·         Κλεόβουλος: εισπράκτορας λεωφορείων που βοηθά κρυφά τα παιδιά

·         Λουκάς: κοινοτάρχης της Σορωνής και πατέρας της Μαρίας

·         Ιταλός Διοικητής: διοικητής των ιταλικών δυνάμεων

·         Μανόλο: Ιταλός στρατιώτης, κρυφά ερωτευμένος με τη Σάρα, που παραπλανεί τον διοικητή και βοηθά τα παιδιά

·         Γερμανός Αξιωματικός Κράους: επικεφαλής της γερμανικής ομάδας

·         Γερμανός Στρατιώτης Βέμπερ: μέλος της γερμανικής ομάδας

 

Σημείωση: Οι διάλογοι και η πλοκή αποτελούν θεατρική μυθοπλασία εμπνευσμένη από το ιστορικό πλαίσιο. Για την παρουσίαση, τα ιστορικά στοιχεία μπορούν να συνοδευτούν από ξεχωριστή τεκμηρίωση.

ΣΚΗΝΗ 1 – ΤΑ ΚΡΥΦΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

(Αφηγητής: Η ιστορία μας διαδραματίζεται στη Σορωνή της Ρόδου, στα χρόνια της Ιταλοκρατίας. Σε μια εποχή που οι Ιταλοί προσπαθούν να ελέγξουν την εκπαίδευση στα Δωδεκάνησα, μια παρέα παιδιών συναντιέται κρυφά στο υπόγειο του παλιού σχολείου για να μάθει ελληνικά. Στις επίσημες αίθουσες διδάσκεται κυρίως η ιταλική γλώσσα, όμως τα παιδιά δεν θέλουν να ξεχάσουν τη δική τους)

 

ΔΑΣΚΑΛΑ: Ποιος είναι;

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Εμείς είμαστε, κυρία! Ο Τσαμπίκος, ο Μιχάλης, ο Στέφανος, η Μαρία και η φίλη της, η Σάρα.

(Η δασκάλα ανοίγει την πόρτα με επιφύλαξη)

ΔΑΣΚΑΛΑ: Μπείτε γρήγορα μέσα. Έχω την υποψία πως οι Ιταλοί στρατιώτες παρακολουθούν το κτίριο.

ΜΙΧΑΛΗΣ: Φέραμε και τα βιβλία μας, κυρία!

ΔΑΣΚΑΛΑ: Παιδιά, τι είπαμε; Δεν μπορείτε να κυκλοφορείτε με τα ελληνικά αναγνωστικά στα χέρια. Κρύψτε τα αμέσως. Αν τα βρουν, θα κινδυνεύσουμε όλοι. Φάτε τώρα από το συσσίτιό σας και μετά φύγετε προσεκτικά!

(Τα παιδιά αφού τρώνε βιαστικά αφήνουν τα βιβλία στο υπόγειο. Λίγο αργότερα, καθώς φεύγουν, ο Τσαμπίκος παίρνει τα αναγνωστικά και τα κρύβει στον περιστερώνα της αυλής)

ΜΑΡΙΑ (στη Σάρα): Δεν είναι πολύ γενναίος ο Τσαμπίκος; Όταν μεγαλώσω, θέλω να κάνω οικογένεια με έναν γενναίο άνθρωπο από το χωριό μου.

ΣΑΡΑ: Είναι πράγματι γενναίος, Μαρία μου. Νομίζω, μάλιστα, πως κι εκείνος σε θαυμάζει!

(Τα δύο κορίτσια γελούν συνωμοτικά)

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Μαρία, πρέπει να προσέχεις! Θα μπορούσες να μένεις στο σπίτι με τις αδελφές σου, όμως προτιμάς να έρχεσαι εδώ και να κινδυνεύεις μαζί μας.

ΜΑΡΙΑ: Δεν θέλω να στερούμαι τη γλώσσα μου και να αποφασίζουν άλλοι τι θα μαθαίνω στο σχολείο μου.

ΜΙΧΑΛΗΣ: Σάρα, συμβαίνει το ίδιο και στην πόλη της Ρόδου;

ΣΑΡΑ: Ναι, και πολλές φορές ακόμη χειρότερα. Όπως ξέρετε, η οικογένειά μου φιλοξενείται από την οικογένεια της Μαρίας. Είστε οι γιαρένηδές μας, οι άνθρωποι που μας άνοιξαν το σπίτι και την καρδιά τους. Σε λίγες ημέρες θα επιστρέψω στην πόλη και στο σχολείο μου.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ: Παιδιά, δεν μπορούμε να μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια!

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Άκουσα τον πατέρα μου να λέει πως ο Κλεόβουλος, ο εισπράκτορας των λεωφορείων, βοηθά κρυφά ανθρώπους που αγωνίζονται για την ελευθερία μας. Πρέπει να του μιλήσουμε.

(Τα παιδιά συμφωνούν. Εμφανίζεται ο Αντώνης, ένας συμμαθητής τους)

ΑΝΤΩΝΗΣ: Τι κάνετε εδώ; Τι σκαρώνετε; Γιατί δεν με θέλετε στην παρέα σας;

ΜΙΧΑΛΗΣ: Γιατί τελευταία σε βλέπουμε συνέχεια δίπλα στον Ιταλό διοικητή. Δεν ξέρουμε αν μπορούμε να σε εμπιστευτούμε.

ΑΝΤΩΝΗΣ: Θα το μετανιώσετε που δεν μου λέτε τίποτα!

(Ο Αντώνης φεύγει θυμωμένος. Στον δρόμο συναντά τον Ιταλό διοικητή)

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Αντόνιο! Γιατί είσαι στενοχωρημένος; Τι συνέβη; (Μιλά με ιταλική προφορά).

ΑΝΤΩΝΗΣ: Οι φίλοι μου με αποφεύγουν. Νομίζω πως κάτι σχεδιάζουν και δεν θέλουν να το μάθω. Ήταν μαζί τους και η Σάρα.

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Ποια Σάρα; Η νεαρή Εβραία που φιλοξενεί η οικογένεια του κοινοτάρχη; Μάλιστα… Μανόλο! Έλα εδώ!

(Εμφανίζεται ο Μανόλο)

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Θέλω να παρακολουθήσεις τη Μαρία, τη Σάρα και τους φίλους τους. Μάθε τι σχεδιάζουν και με ενημερώνεις αμέσως.

ΜΑΝΟΛΟ: Μάλιστα, κύριε διοικητά. Θα τους έχω υπό παρακολούθηση.

ΣΚΗΝΗ 2 – ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΥ ΨΙΘΥΡΙΖΕΤΑΙ

(Σε μια ήσυχη γωνιά του χωριού, τα παιδιά συναντούν τον Κλεόβουλο. Ο Μανόλο παρακολουθεί από απόσταση)

ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΣ: Να θυμάστε, παιδιά: κανείς δεν πρέπει να μάθει πως βοηθάτε τον αγώνα μας. Οι Ιταλοί συνέλαβαν τη δασκάλα σας. Ισχυρίζονται πως βρήκαν στο σπίτι της ελληνικά βιβλία και σφραγίδες με την ελληνική σημαία.

ΜΑΡΙΑ: Βρήκαμε το σκουλαρίκι της έξω από το σπίτι της! Πρέπει να την ελευθερώσουμε! Δεν γίνεται να την αφήσουμε στη φυλακή.

ΜΙΧΑΛΗΣ: Και πρέπει να προστατεύσουμε τα βιβλία μας. Ακούσαμε πως θέλουν να τα κατασχέσουν.

ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΣ: Θα χρειαστείτε ψυχραιμία και συνεργασία. Το σχέδιο πρέπει να μείνει μυστικό.

(Ο Κλεόβουλος σκύβει και ψιθυρίζει στα παιδιά. Ο Μανόλο δεν ακούει τα λόγια τους. Τρέχει στον διοικητή)

ΜΑΝΟΛΟ: Κύριε διοικητά, τα παιδιά συναντήθηκαν με τον Κλεόβουλο, αλλά δεν κατάφερα να μάθω τι σχεδιάζουν. Ίσως να πρόκειται απλώς για αθώα παιδικά παιχνίδια.

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Θα τα αναγκάσουμε να μιλήσουν! Φώναξέ μου τον Αντώνη και τον Μανολιό, που είναι συμμαθητές των παιδιών.

(Ο Αντώνης και ο Μανολιός παρουσιάζονται μπροστά στον διοικητή)

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Μανολιό, ο πατέρας σου βρίσκεται ακόμη στη φυλακή. Αν με βοηθήσεις να μάθω τα σχέδια των συμμαθητών σας, ίσως μπορέσω να κάνω κάτι για εκείνον.

ΜΑΝΟΛΙΟΣ: Θέλω να επιστρέψει ο πατέρας μου στο σπίτι. Αλλά δεν θέλω να προδώσω τους φίλους μου.

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Θα κάνεις ό,τι σου λέω!

(Ο Μανολιός φεύγει σκεφτικός. Αργότερα, μαζί με τον Αντώνη, συναντά την παρέα στον ανθόκηπο του σχολείου)

ΜΑΝΟΛΙΟΣ: Παιδιά, έχω καιρό να σας δω. Από τότε που συνέλαβαν τον πατέρα μου, πρέπει να φροντίζω τα χωράφια και τα ζώα.

ΑΝΤΩΝΗΣ: Κι εγώ βοηθώ τον Μανολιό. Ξέρω πως με θεωρείτε φίλο των Ιταλών, αλλά δεν θέλω να είμαι απέναντί σας.

ΜΑΡΙΑ: Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε όλοι πως οι άνθρωποι κρίνονται από τις πράξεις τους.

ΣΑΡΑ: Συμφωνώ. Κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος στις δύσκολες στιγμές. Αντώνη, Μανολιό, θέλετε να μας βοηθήσετε να ελευθερώσουμε τη δασκάλα;

ΑΝΤΩΝΗΣ: Ναι. Πείτε μας τι πρέπει να κάνουμε.

(Τα παιδιά τούς δείχνουν το σκουλαρίκι της δασκάλας, που βρήκαν έξω από το σπίτι της)

ΣΤΕΦΑΝΟΣ: Αυτό μας έκανε να καταλάβουμε πως κάτι κακό είχε συμβεί.

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Ο Λουκάς, ο κοινοτάρχης, θα κρατήσει απασχολημένο τον διοικητή. Εμείς θα προσπαθήσουμε να φτάσουμε στη δασκάλα.

ΜΙΧΑΛΗΣ: Και όταν ελευθερωθεί, θα τη μεταφέρουμε σε ασφαλές μέρος.

ΜΑΝΟΛΙΟΣ: Αυτό είναι επικίνδυνο. Αν μας ανακαλύψουν, μπορεί να συλλάβουν κι εμάς.

ΜΑΡΙΑ: Το ξέρουμε. Όμως δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε τη δασκάλα μας.

(Τα παιδιά ενώνουν τα χέρια τους)

ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: Το σχολείο θυμάται!

(Παρακολουθώντας, ο Μανόλο βλέπει τα παιδιά να ψιθυρίζουν και πάλι. Τρέχει στον διοικητή)

ΜΑΝΟΛΟ: Κύριε διοικητά, τα παιδιά πάλι ψιθύριζαν, αλλά δεν άκουσα τίποτα συγκεκριμένο. Δεν νομίζω πως μπορείτε να τους κατηγορήσετε χωρίς αποδείξεις.

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Τότε θα τους παρακολουθούμε μέρα και νύχτα! Κανείς δεν θα μου ξεφύγει!

 

 

ΣΚΗΝΗ 3 – Ο ΛΟΥΚΑΣ ΚΑΙ Ο ΜΑΝΟΛΟ

(Στο σπίτι του κοινοτάρχη. Η Μαρία μιλά με τον πατέρα της, τον Λουκά)

ΜΑΡΙΑ: Πατέρα, η δασκάλα μας βρίσκεται στη φυλακή. Τα παιδιά θέλουμε να τη βοηθήσουμε, αλλά χρειαζόμαστε τη στήριξή σου.

ΛΟΥΚΑΣ: Μαρία μου, γνωρίζω πως οι καιροί είναι δύσκολοι. Ως κοινοτάρχης πρέπει να προστατεύω τους κατοίκους, αλλά δεν μπορώ να επιτρέψω να χαθεί η γλώσσα και η αξιοπρέπειά μας. Θα σας βοηθήσω, όσο μπορώ.

(Χτυπά η πόρτα. Εμφανίζεται ο Μανόλο, ο νεαρός Ιταλός στρατιώτης)

ΜΑΝΟΛΟ: Κύριε Λουκά, πρέπει να σας μιλήσω. Ξέρω τι σχεδιάζουν τα παιδιά. Δεν ήρθα όμως για να τα προδώσω.

ΛΟΥΚΑΣ: Και γιατί να σε πιστέψουμε;

ΜΑΝΟΛΟ: Γιατί δεν συμφωνώ με όσα συμβαίνουν. Και γιατί θέλω να προστατεύσω τη Σάρα.

(Η Σάρα εμφανίζεται στην πόρτα και ακούει τα τελευταία λόγια)

ΣΑΡΑ: Εμένα;

ΜΑΝΟΛΟ: Ναι. Σε θαυμάζω, Σάρα, για το θάρρος και την καλοσύνη σου. Δεν σου μίλησα ποτέ γι' αυτά που αισθάνομαι, γιατί ήξερα πως οι περιστάσεις είναι δύσκολες. Δεν περιμένω τίποτα από εσένα. Θέλω μόνο να είσαι ασφαλής.

ΣΑΡΑ: Αν θέλεις να μας βοηθήσεις, βοήθησέ μας να ελευθερώσουμε τη δασκάλα. Και, αν χρειαστεί, να προστατεύσουμε όσους κινδυνεύουν.

ΜΑΝΟΛΟ: Θα το κάνω. Γνωρίζω πού κρατούν τη δασκάλα και μπορώ να σας βοηθήσω να φτάσετε κοντά της.

ΛΟΥΚΑΣ: Αν μας βοηθήσεις, θέτεις τον εαυτό σου σε κίνδυνο.

ΜΑΝΟΛΟ: Το ξέρω. Αλλά δεν μπορώ να μένω αμέτοχος.

ΛΟΥΚΑΣ: Τότε θα συνεργαστούμε. Εγώ θα κρατήσω απασχολημένο τον διοικητή. Εσύ θα βοηθήσεις τα παιδιά να φτάσουν στη δασκάλα.

ΜΑΡΙΑ: Και τη Σάρα πρέπει να την προστατεύσουμε, αν τα πράγματα χειροτερέψουν.

ΛΟΥΚΑΣ: Όσο βρίσκεται στη Σορωνή, είναι οικογένειά μας. Δεν θα την εγκαταλείψουμε.

 

ΣΚΗΝΗ 4 – Η ΔΑΣΚΑΛΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝΕΤΑΙ

(Έξω από τον χώρο όπου κρατείται η δασκάλα. Ο Λουκάς πλησιάζει τον Ιταλό διοικητή)

ΛΟΥΚΑΣ: Κύριε διοικητά, ήρθα να συζητήσουμε για τις ανάγκες του χωριού. Οι οικογένειες δυσκολεύονται και χρειάζονται βοήθεια.

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Λουκά, δεν είναι ώρα για παράπονα! Έχω σοβαρότερα ζητήματα να λύσω.

ΛΟΥΚΑΣ: Ακριβώς γι' αυτό ήρθα. Ως κοινοτάρχης οφείλω να μεταφέρω τις ανησυχίες των κατοίκων.

(Ο διοικητής απομακρύνεται μαζί του, εκνευρισμένος. Ο Μανόλο πλησιάζει την είσοδο όπου κρατείται η δασκάλα)

ΜΑΝΟΛΟ: Κ. Αλεξάνδρα, είμαι ο Μανόλο. Ήρθα να σας βοηθήσω.

ΔΑΣΚΑΛΑ: Εσύ; Μα είσαι Ιταλός στρατιώτης!

ΜΑΝΟΛΟ: Η στολή μου δεν αποφασίζει για μένα τι είναι σωστό. Τα παιδιά σας περιμένουν. Πρέπει να φύγετε.

(Η δασκάλα βγαίνει και συναντά τα παιδιά σε ένα στενό)

ΜΑΡΙΑ: Κυρία! Είστε ελεύθερη!

ΔΑΣΚΑΛΑ: Παιδιά μου! Είστε όλοι καλά;

ΜΙΧΑΛΗΣ: Φοβηθήκαμε πολύ για εσάς.

ΔΑΣΚΑΛΑ: Το σημαντικό είναι πως είμαστε μαζί. Φυλάξτε τα ελληνικά βιβλία. Η γλώσσα μας, η ιστορία μας και η μνήμη μας είναι πολύτιμοι θησαυροί.

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Το σχολείο θυμάται, κυρία!

ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: Το σχολείο θυμάται!

(Ακούγεται η φωνή του Μανόλο)

ΜΑΝΟΛΟ: Κύριε διοικητά! Η δασκάλα εξαφανίστηκε!

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Τι; Φρουροί! Ψάξτε παντού! Κανείς να μην εγκαταλείψει το χωριό!

(Ο Μανόλο απομακρύνεται διακριτικά. Τα παιδιά συνοδεύουν τη δασκάλα σε ασφαλές σπίτι)

 

ΣΚΗΝΗ 5 – ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΦΤΑΝΟΥΝ ΣΤΗ ΡΟΔΟ

(Αφηγητής: Ο καιρός περνά και ο πόλεμος απλώνει τη σκιά του πάνω από τα Δωδεκάνησα. Το 1943, μετά την ιταλική ανακωχή, οι Γερμανοί παίρνουν τον έλεγχο της Ρόδου. Για τους κατοίκους αρχίζει μια νέα, ακόμη πιο επικίνδυνη περίοδος)

 

(Ο Μανόλο τρέχει προς τον Ιταλό διοικητή)

ΜΑΝΟΛΟ: Κύριε διοικητά! Οι Γερμανοί έρχονται! Μας ζητούν να παραδώσουμε τα όπλα μας!

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Τι λες; Δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό!

(Εμφανίζονται δύο Γερμανοί: ο αξιωματικός Κράους και ο στρατιώτης Βέμπερ)

ΚΡΑΟΥΣ: Από αυτή τη στιγμή, οι ιταλικές δυνάμεις θα παραδώσουν τον οπλισμό τους. Κανείς δεν θα κινηθεί χωρίς διαταγή μας!

ΙΤΑΛΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ: Μα…

ΚΡΑΟΥΣ: Παραδώστε τα όπλα σας!

(Οι Ιταλοί στρατιώτες παραδίδουν τα όπλα τους. Ο Μανόλο χαμηλώνει το βλέμμα)

ΜΑΝΟΛΟ: Ποτέ δεν φανταζόμουν πως θα ερχόταν η μέρα που θα μας διέταζαν άλλοι να παραδώσουμε τα όπλα μας.

(Ο Κράους στρέφεται προς τους κατοίκους)

ΚΡΑΟΥΣ: Αναζητούμε μια νεαρή Εβραία, τη Σάρα. Έχουμε πληροφορίες πως βρίσκεται στη Σορωνή. Θα ερευνήσουμε κάθε σπίτι και κάθε κτίριο. Όποιος τη βοηθήσει, θα τιμωρηθεί!

(Η Μαρία πιάνει το χέρι της Σάρας)

ΣΑΡΑ: Μαρία, δεν θέλω να κινδυνεύσει κανείς εξαιτίας μου.

ΜΑΡΙΑ: Δεν θα σε αφήσουμε μόνη. Είσαι φίλη μας και οικογένειά μας!

ΛΟΥΚΑΣ: Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Θα κρύψουμε τη Σάρα στο υπόγειο του παλιού σχολείου, σε έναν χώρο που γνωρίζουμε καλά. Έπειτα θα οργανώσουμε τη φυγάδευσή της. Το κάνω γιατί κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να ζει ελεύθερος. Κανείς δεν πρέπει να διώκεται για την καταγωγή ή τη θρησκεία του.

(Η Σάρα, με τη βοήθεια των παιδιών, κρύβεται στο υπόγειο του σχολείου)

 

ΣΚΗΝΗ 6– ΤΟ ΘΗΣΑΥΡΟΦΥΛΑΚΙΟ

(Οι Γερμανοί  ερευνούν τη Σορωνή)

ΚΡΑΟΥΣ: Δεν θα φύγουμε αν δεν βρούμε τη νεαρή γυναίκα! Ερευνήσαμε τα σπίτια και τις αποθήκες. Μένει το παλιό σχολείο.

ΒΕΜΠΕΡ: Θα ψάξουμε κάθε αίθουσα και κάθε γωνιά. Κύριε αξιωματικέ, κοιτάξτε εδώ! Πίσω από αυτό το ξύλινο κιβώτιο υπάρχει μια κρυφή εσοχή!

(Ο Βέμπερ μετακινεί το κιβώτιο. Αποκαλύπτεται ένα παλιό θησαυροφυλάκιο)

ΚΡΑΟΥΣ: Τι έχουμε εδώ; Χρήματα και παλιά νομίσματα!

ΒΕΜΠΕΡ: Ίσως να είναι χρήματα της κοινότητας.

ΚΡΑΟΥΣ: Θα τα καταγράψουμε και θα τα πάρουμε υπό τον έλεγχό μας. Συνεχίστε την έρευνα!

(Οι Γερμανοί παίρνουν το θησαυροφυλάκιο και αποχωρούν, χωρίς να έχουν βρει τη Σάρα.)

(Λίγο αργότερα, ο Λουκάς συναντά τα παιδιά στο σχολείο)

ΛΟΥΚΑΣ: Τα καταφέραμε! Η Σάρα βρίσκεται σε ασφαλές μέρος. Οι Γερμανοί βρήκαν το θησαυροφυλάκιο, αλλά δεν βρήκαν εκείνη.

ΜΙΧΑΛΗΣ: Τι ήταν αυτά τα χρήματα, κύριε Λουκά;

ΛΟΥΚΑΣ: Ήταν χρήματα που είχαν συγκεντρώσει οι κάτοικοι με κόπο, για τις ανάγκες της κοινότητας και του σχολείου. Τα είχαμε φυλάξει, ελπίζοντας πως θα έρθει η μέρα που θα τα χρησιμοποιήσουμε για το καλό όλων.

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Δηλαδή χάσαμε τον θησαυρό μας;

ΛΟΥΚΑΣ: Τα χρήματα μπορεί να χάθηκαν, αλλά ο αληθινός θησαυρός σώθηκε.

ΜΑΡΙΑ: Ποιος είναι αυτός, πατέρα;

ΛΟΥΚΑΣ: Οι άνθρωποι που βοηθούν ο ένας τον άλλον. Τα παιδιά που δεν ξεχνούν τη γλώσσα τους. Οι φίλοι που μένουν ενωμένοι στις δύσκολες στιγμές. Αυτά δεν μπορεί να τα πάρει κανένας στρατός.

ΔΑΣΚΑΛΑ: Και η μνήμη, παιδιά μου. Η μνήμη είναι ένας θησαυρός που περνά από γενιά σε γενιά.

ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: Το σχολείο θυμάται!

 

ΣΚΗΝΗ 7 – Η ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ

(ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Ο πόλεμος τελειώνει. Τα χρόνια περνούν και η Σορωνή προσπαθεί να ξαναβρεί την ειρήνη και τον ρυθμό της. Μια ανοιξιάτικη μέρα, στο προαύλιο του παλιού σχολείου, οι παλιοί φίλοι συναντιούνται ξανά)

 

ΜΑΡΙΑ: Πόσα χρόνια πέρασαν από τότε που κρυβόμασταν εδώ και ψιθυρίζαμε τα σχέδιά μας!

ΜΙΧΑΛΗΣ: Κι όμως, μου φαίνεται σαν να ήταν χθες. Θυμάμαι τον φόβο μας, αλλά και το θάρρος που βρίσκαμε ο ένας στον άλλον.

ΑΝΤΩΝΗΣ: Θυμάμαι πόσο δύσκολο ήταν να με εμπιστευτείτε ξανά. Χαίρομαι που μου δώσατε την ευκαιρία να αποδείξω ποιος ήθελα να είμαι.

ΜΑΝΟΛΙΟΣ: Κι εγώ θυμάμαι τον πατέρα μου. Η επιστροφή του στο σπίτι ήταν η μεγαλύτερη χαρά της ζωής μου.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ: Και η δασκάλα μας! Πόσο μας έλειψαν τα μαθήματά της!

ΔΑΣΚΑΛΑ: Τώρα μπορείτε να διαβάζετε και να γράφετε ελεύθερα τη γλώσσα σας. Να θυμάστε όμως πως η ελευθερία δεν είναι μόνο να ζεις χωρίς φόβο. Είναι και να σέβεσαι τον διπλανό σου, ακόμη κι όταν είναι διαφορετικός από εσένα.

(Στην είσοδο του σχολείου εμφανίζεται η Σάρα. Κρατά στα χέρια της ένα παλιό ελληνικό αναγνωστικό)

ΜΑΡΙΑ: Σάρα!

(Η Μαρία τρέχει και την αγκαλιάζει. Τα υπόλοιπα παιδιά την πλησιάζουν συγκινημένα)

ΣΑΡΑ: Γύρισα! Δεν ξέχασα ούτε μία μέρα τη Σορωνή, το σχολείο και όλους εσάς. Όπου κι αν βρέθηκα, κρατούσα μέσα μου τις φωνές σας και τη φιλία σας.

ΤΣΑΜΠΙΚΟΣ: Έχεις ακόμη το βιβλίο;

ΣΑΡΑ: Ναι. Είναι το πιο πολύτιμο πράγμα που έχω. Μου θυμίζει πως, μέσα στον φόβο και στο σκοτάδι, υπήρχαν παιδιά που πίστεψαν στη φιλία και στην ανθρωπιά.

 

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ (υπογράμμιση)	ΙΣΤΟΡΙΚΑ/ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Κλειδί	Παλιό Δημοτικό Σχολείο
Ιταλικό Κέρμα
Γερμανικό κέρμα
Σκουλαρίκι
Βιβλίο
Κούπα συσσιτίου

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: Στο παλιό σχολείο της Σορωνής, το μυστικό σχέδιο των παιδιών έγινε μια ιστορία που άξιζε να μείνει ζωντανή. Τα χρήματα μπορεί να χάνονται, τα κτίρια να αλλάζουν και οι εποχές να περνούν. Όμως η ανθρωπιά, η φιλία και η μνήμη μπορούν να γίνουν ένας θησαυρός που κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να κλέψει.

 

 

 

ΤΕΛΟΣ