Προς
- Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος»
- Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ)
Καλημέρα σας
Μελετήσαμε με πολλή προσοχή το Δελτίο Τύπου που δημοσιεύσατε στις 23/10/2026, με το οποίο επιχειρείτε τον «καθησυχασμό» των ανησυχιών και τον κατευνασμό των κοινωνικών αντιδράσεων.
Θεωρούμε επιβεβλημένο να απαντήσουμε γιατί οι δηλώσεις / ισχυρισμοί και οι διαβεβαιώσεις πρέπει να ανταποκρίνονται στα δεδομένα και να μην αποσιωπούν / αποκρύπτουν στοιχεία και δεδομένα.
Η «πρεμούρα», οι “εκκρεμότητες” και η αναφορά INFR(2018)2029
Σε πρόσφατο Δελτίο Τύπου της 25ης/06/2026 «επαίρεστε» για τους «ανοιχτούς λογαριασμούς δεκαετιών» που κλείνουν, για το «τέλος στην εκκρεμότητα δεκαετιών» και για τις «δράσεις» που έγιναν το 2024 & το 2025, για να αποκομίσετε τα εύσημα. Αποσιωπάτε, όμως, τους λόγους που όλα αυτά τα ιδιαίτερα σοβαρά πράγματα δεν έγιναν / επιλύθηκαν για δεκαετίες, καθώς και ποιοι ευθύνονται για τις καθυστερήσεις δεκαετιών.
Αποσιωπάτε, επίσης, το λόγο για τον οποίο αναλάβατε τις «πρωτοβουλίες» για την επίλυσή τους, καθώς και το λόγο της «πρεμούρας» για να ολοκληρωθούν. Και αυτός είναι η αναφορά INFR(2018)2029 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά της Ελλάδας και ο κίνδυνος παραπομπής της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για μη συμμόρφωση με την Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου (Radioactive Waste Directive). Συγκεκριμένα, αφορά στη μη θέσπιση/υιοθέτηση ενός κατάλληλου «Εθνικού Προγράμματος» για την ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων, καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Αποφάσεις για παραβάσεις:
https://ec.europa.eu/implementing-eu-law/search-infringement-decisions/?langCode=EL&version=v1&typeOfSearch=byDecision&refId=INFR(2018)2029&page=1&size=10&order=desc&sortColumns=decisionDate
Όπως γνωρίζετε, η Οδηγία 2011/70/Ευρατόμ έπρεπε να είχε ενσωματωθεί από την Ελλάδα με ένα εγκεκριμένο «Εθνικό Πρόγραμμα» από το 2015.
Η διαδικασία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε στις 17 Μαΐου 2018 με την αποστολή Προειδοποιητικής Επιστολής (Formal Notice).
Στις 2 Ιουλίου 2020 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στο επόμενο στάδιο, εκδίδοντας Αιτιολογημένη Γνώμη (Reasoned Opinion).
Έκτοτε, οι αρμόδιοι ελληνικοί φορείς — μεταξύ των οποίων η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Ε.Ε.Α.Ε.) — βρίσκονται σε διαβουλεύσεις (package meetings) με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και προβαίνουν σε αναμορφώσεις του εθνικού σχεδιασμού, με σκοπό την πλήρη εναρμόνιση και το κλείσιμο της υπόθεσης προκειμένου να αποφευχθεί η παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).
Η «πρεμούρα» για την ολοκλήρωση των «εκκρεμοτήτων» καταγράφεται και στα πρακτικά των συνεδριάσεων του Δ.Σ. της Ε.Ε.Α.Ε.. Παραθέτουμε τους συνδέσμους για τα πρακτικά και αποσπάσματα δύο συνεδριάσεων:
- 282η συνεδρίαση, 09.06.2022 – 6ο θέμα Η.Δ.
https://eeae.gr/282%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%B4%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%B7-09-06-2022/
«(β) Κλείσιμο υποθέσεων παράβασης του τομέα ενέργειας – Ευρατόμ.
Το Δ.Σ. ενημερώθηκε για τη θετική έκβαση του κλεισίματος των εξής δύο εκκρεμών υποθέσεων παράβασης, για τις οποίες είχε απαντήσει εκ μέρους της χώρας μας η ΕΕΑΕ:
καθώς και για το σχετικό συγχαρητήριο μήνυμα από το Γραφείο του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
Όσον αφορά την τελευταία εναπομένουσα εκκρεμότητα παράβασης, που είναι η υπόθεση INFR(2018)2029 για τη μη θέσπιση «Εθνικού Προγράμματος» για τη διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας 2011/70/Ευρατόμ του Συμβουλίου (Rad. Waste Directive), το Δ.Σ. ενημερώθηκε λεπτομερώς για τα αποτελέσματα τη συνάντησης-δέσμης (package meeting) που πραγματοποιήθηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της χώρας μας στις 31/5/2022. Το Δ.Σ. έλαβε γνώση της από 8/6/2022 απάντησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με υποβολή σχετικού διευκρινιστικού σημειώματος. Το Δ.Σ. διαπιστώνει ότι το όλο ζήτημα εκφεύγει των αρμοδιοτήτων και δυνατοτήτων της ΕΕΑΕ και συμφώνησε να αποσταλεί άμεσα επιστολή προς την Κυβέρνηση και το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος για τη λήψη πρωτοβουλιών από μέρους τους προκειμένου να υπάρξει μακροπρόθεσμη δέσμευση της χώρας όσον αφορά τις ανάγκες του Εθνικού Προγράμματος και τη χρηματοδότησή τους από τον κρατικό προϋπολογισμό.»
- 288η συνεδρίαση, 17.02.2023 – μονοθεματική Η.Δ.
https://eeae.gr/288%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b5%ce%b4%cf%81%ce%af%ce%b1%cf%83%ce%b7-17-02-2023/
«Το Δ.Σ. επισημαίνει το επείγον της έκδοσης της κ.υ.α. δεδομένης τόσο της τρίμηνης προθεσμίας που προβλέπει ο νόμος όσο και της ανάγκης να δημοσιευθεί το συντομότερο δυνατό το νέο εθνικό πρόγραμμα προκειμένου να απαντηθούν συγκεκριμένα ζητήματα που τίθενται στην υπόθεση παράβασης Ε.Ε. INFR(2018)2029, στο στάδιο της Αιτιολογημένης Γνώμης, και που πρέπει να ρυθμιστούν ώστε να αποφευχθεί η παραπομπή της Χώρας στο Δικαστήριο της Ε.Ε.»
Η Αναφορά, η ΣΜΠΕ και η «Διαβούλευση»
Αποσιωπάτε, επίσης, το ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να αρχειοθετήσει οριστικά την υπόθεση θα πρέπει να ολοκληρωθούν επιπλέον τεχνικά και πρακτικά βήματα.
Η απαιτούμενη ΚΥΑ με το «Εθνικό Πρόγραμμα – 3ο σχέδιο» για την περίοδο 2023-2043 δημοσιεύτηκε μεν στο ΦΕΚ Β' 2638 στις 21 Απριλίου 2023 - ΚΥΑ 35225/2023, ωστόσο, η ευρωπαϊκή διαδικασία παράβασης INFR(2018)2029 δεν έκλεισε αυτόματα με τη δημοσίευση της ΚΥΑ.
Η θέσπιση του «Εθνικού Προγράμματος» απαιτεί την πλήρη περιβαλλοντική τεκμηρίωση, δηλαδή την εκπόνηση και έγκριση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).
Αυτό το βήμα είναι απαραίτητο για να ικανοποιηθούν οι όροι της Οδηγίας 2011/70/Ευρατόμ σχετικά με τη διαφάνεια και τη συμμετοχή του κοινού.
Έτσι, υποχρεωτικά, η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Ε.Ε.Α.Ε.) προχώρησε στη δημοσιοποίηση και δημόσια «διαβούλευση» της ΣΜΠΕ για την Ασφαλή Τελική Διαχείριση των Ραδιενεργών Αποβλήτων.
Η επιλογή της θέσης του «Δημόκριτου» και η ΣΜΠΕ.
Αποσιωπάτε επίσης ότι η επιλογή της θέσης των εγκαταστάσεων του «Δημόκριτου» δεν είναι τωρινή επιλογή από την υπό «διαβούλευση» ΣΜΠΕ. Η ΣΜΠΕ έρχεται να επιτελέσει τη διαδικασία νομιμοποίησης που προβλέπεται και απαιτείται από τους όρους της Οδηγίας 2011/70/Ευρατόμ.
Η «εξέταση» αξιοποίησης του «Δημόκριτου» έχει ξεκινήσει από το 1ο Σχέδιο του «Εθνικού Προγράμματος» τον Αύγουστο 2015 που εισηγήθηκε η Ε.Ε.Α.Ε. και εγκρίθηκε με την υπ. Αριθμ. Π/112/214196 Υπουργική Απόφαση του 2015 (ΦΕΚ Β 2941 – 31/12/2015).
3.3. Παράλληλα εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησης της ήδη εγκεκριμένης εγκατάστασης διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων και πηγών, η οποία λειτουργεί στο Ινστιτούτο Πυρηνικών & Ραδιολογικών Επιστημών & Τεχνολογίας (ΙΠΡΕΤΕΑ) του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», ως ΕΕΠΑΔΡΑ. Στην περίπτωση που εκδηλωθεί σχετικό ενδιαφέρον από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», η ΕΕΑΕ αξιολογεί την πρόταση αναβάθμισης της εγκατάστασης, και, εφόσον ικανοποιούνται τα κριτήρια του βήματος 3.1, η ΕΕΑΕ γνωμοδοτεί σχετικά για την έκδοση της υπουργικής απόφασης καθορισμού της ως ΕΕΠΑΔΡΑ.
4.7. Με βάση τις ανάγκες της χώρας και τη διεθνή εμπειρία προβλέπεται ότι μια (1) εγκατάσταση θα είναι αρκετή για την κάλυψη όλων των αναγκών της Ελλάδας αναφορικά με τη διάθεση των ραδιενεργών αποβλήτων. Όσον αφορά το μέγεθός της, προβλέπεται να αντιστοιχεί σε αυτό ενός μικρού εργοταξιακού - βιομηχανικού χώρου, έκτασης ολίγων στρεμμάτων.
Ακολούθησε το 2ο Σχέδιο του «Εθνικού Προγράμματος» το 2020 που εισηγήθηκε η Ε.Ε.Α.Ε. και με τη σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Επιτροπής Διαχείρισης Ραδιενεργών Αποβλήτων (ΕΕΔΡΑ), εγκρίθηκε με την ΚΥΑ υπ. Αριθμ. 97529/18-09-2020 (ΦΕΚ Β 4317 – 02/10/2020). Στο 2ο σχέδιο αναφέρεται:
Δβ.2 Εξετάζεται το ενδεχόμενο επέκτασης λειτουργίας της Εγκατάστασης Διαχείρισης Ραδιενεργών Αποβλήτων και Πηγών του ΙΠΡΕΤΕΑ του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» ως εγκατάσταση διάθεσης ώστε να καλύψει τις ανάγκες διάθεσης των ΡΑ (στη μεγάλη τους πλειοψηφία ανήκουν στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»), κάνοντας χρήση του συνδυασμού της επιφανειακής εναπόθεσης με μηχανικά μέσα (engineered near surface disposal) και της επιφανειακής τάφρου (surface trench disposal).
- Τεχνικές λύσεις (στοιχείο 1.δ άρθρου 12 του π.δ. 122/2013 και της Οδηγίας)
Η καθορισθείσα από την ΕΕΔΡΑ τεχνική επιλογή για την εγκατάσταση διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων περιλαμβάνει τον συνδυασμό σε μια εγκατάσταση i) επιφανειακής εναπόθεσης με μηχανικά μέσα (engineered near surface disposal), ii) επιφανειακής τάφρου (surface trench disposal)
1. Με βάση αυτή την τεχνική επιλογή προβλέπονται οι παρακάτω τεχνικές λύσεις:
α. Η εξέταση επέκτασης της λειτουργίας Εγκατάστασης Διαχείρισης Ραδιενεργών Αποβλήτων και Πηγών του ΙΠΡΕΤΕΑ σε εγκατάσταση διάθεσης ΑΚΡΑ. Η συγκεκριμένη λύση παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως η εξασφαλισμένη φύλαξη, η αποφυγή της μεταφοράς των τωρινών αποβλήτων σε τυχόν άλλη εγκατάσταση που θα δημιουργηθεί καθώς και το γεγονός ότι το κόστος της κατασκευής και λειτουργίας μιας τέτοιας εγκατάστασης στο πλαίσιο λειτουργίας της τωρινής είναι μικρότερο από ό,τι για μια νέα εγκατάσταση εξ υπαρχής.
Επιπρόσθετα, η εν λόγω λύση είναι λιγότερο χρονοβόρα. Για την εξέταση αυτή χρησιμοποιείται το αποτέλεσμα της επιμέρους δράσης Δβ.2 του στόχου Β (ορόσημο Β4).
1 Επίσης, δεν έχει αποκλειστεί ως πιθανή, ωστόσο ανεπιθύμητη, συμπληρωματική τεχνική επιλογή η γεώτρηση (borehole), εάν μελλοντικά προκύψει τέτοια αναγκαιότητα, με βάση την εξέλιξη του προγράμματος ανακύκλωσης των ραδιενεργών πηγών
Ακολούθησε το 3ο σχέδιο του «Εθνικού Προγράμματος» το 2023,
που εισηγήθηκε η Ε.Ε.Α.Ε.. εγκρίθηκε με την ΚΥΑ υπ. Αριθμ. 35225/2023 (ΦΕΚ Β 2638/21.04.2023) και βρίσκεται σε ισχύ.
Δηλαδή, από το 2015, η μοναδική λύση που εξετάζει η Ε.Ε.Α.Ε. και περιλαμβάνει στις εισηγήσεις της / σχέδια του «Εθνικού Προγράμματος» είναι η θέση των εγκαταστάσεων του «Δημόκριτου».
Έτσι και η υπό «διαβούλευση» ΣΜΠΕ η μόνη λύση που «εξέτασε» ήταν η θέση των εγκαταστάσεων του «Δημόκριτου». Η επιλογή έγινε με γνώμονα την οικονομική και διοικητική ευκολία της κυβέρνησης και όχι την υγεία και την ασφάλεια τη δική μας και των επόμενων γενεών.
Ακόμη και αν δεχθούμε ότι «Ο υπό εξέταση σχεδιασμός αφορά αποκλειστικά τα απόβλητα που ήδη βρίσκονται στον «Δημόκριτο» και όσα θα προκύψουν από την αποξήλωση του αντιδραστήρα», ακόμη και τότε, για τους λόγους που εκθέτουμε σε ανακοίνωσή μας, δεν νοείται μόνιμη αποθήκευση των ΑΚΡΑ στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».
Θα έπρεπε εξαρχής να εφαρμοστεί αυτό που προβλέπεται στην παράγραφο Δε.1.ίί του 3ου σχέδιο του «Εθνικού Προγράμματος» και να μην δαπανηθούν χρήματα και χρόνος για άσκοπες / αχρείαστες μελέτες.
«Δε.1.ίί Καθορισμός ενός αρχικού συνόλου έως τριών υποψήφιων θέσεων με έκδοση κοινής απόφασης του αρμόδιου για την ΕΕΑΕ Υπουργού και των καθ' ύλην αρμόδιων υπουργών, λαμβανομένης υπόψη και της δυνατότητας για αντισταθμιστικά οφέλη, σύμφωνα με το άρθρο 24 της παρούσας απόφασης.»
Αντί επιλόγου
Όλα τα ανωτέρω αποσιωπώνται στα Δελτία Τύπου της 25ης/06/2026 και της 23ης/10/2026 ή αναφέρονται / παρουσιάζονται ως «ανοιχτοί λογαριασμοί δεκαετιών» & «εκκρεμότητες». Θα χαρούμε ιδιαίτερα να μας υποδείξετε με ποια Δελτία Τύπου ενημερώσατε το κοινό και τις τοπικές κοινωνίες για όλα τα ανωτέρω και με ποιους τρόπους συμμετείχαν στη διαβούλευση.
Εάν θέλετε να διαφυλάξετε το κύρος των οργανισμών σας ενώπιον της ελληνικής κοινωνίας, σας καλούμε να αποσύρετε άμεσα την υπό «διαβούλευση» «ΣΜΠΕ» και να προχωρήσετε, όπως προβλέπεται στο «Εθνικό Πρόγραμμα», παράγραφος Δε.1.ίί, στην αναζήτηση των 3 εναλλακτικών θέσεων με την εκπόνηση νέας ΣΜΠΕ, αυτή τη φορά με διεθνή διαγωνισμό, ώστε να συμμετάσχουν εταιρείες με διαπιστωμένη εμπειρία.
Από την πλευρά μας δηλώνουμε ότι δεν χρωστάμε και δεν δίνουμε σε κανέναν λευκή επιταγή εμπιστοσύνης.
Αναμένουμε απαντήσεις και θα επανέλθουμε.
Ο αγώνας για την ακύρωση των σχεδιασμών που δημοσιεύσατε μόλις ξεκίνησε και θα τον δώσουμε μέχρι τέλους, μέχρι την ακύρωσή τους.
Σ’ αυτόν τον αγώνα δεν θα είμαστε μόνοι. Τον αγώνα θα τον δώσουμε σταδιακά μαζί με την πλειονότητα των τοπικών κοινωνιών, με θλιβερή ίσως εξαίρεση τους «αβανταδόρους» της παρούσας κυβέρνησης.
Για εμάς υπάρχει μόνο μια επιλογή: Οψόμεθα ες Φιλίππους…
Για το ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΛΙΤΩΝ Χολαργού – Παπάγου
Περικλής Ζήκας
Για το Φυσάει Κόντρα στην Αγία Παρασκευή
Παναγιώτης Αντωνίου
