Πνευματικά δικαιώματα, τεχνητή νοημοσύνη, παράνομη εκπαίδευση μοντέλων και οι δικαστές διαμάχες

 Από τη σελίδα του ΟΣΔΕΛ:

Πνευματικά δικαιώματα, τεχνητή νοημοσύνη, παράνομη εκπαίδευση μοντέλων και οι δικαστές διαμάχες

Δημοσιεύτηκε 30 Ιουλίου, 2026

Η δι­κα­στι­κή δια­μά­χη με­τα­ξύ του εκ­δο­τι­κού κλά­δου και των με­γά­λων εται­ρειών τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης βρί­σκε­ται σε κα­θο­ρι­στι­κό στά­διο κα­θώς οι εκ­δο­τι­κοί οί­κοι Hachette Book Group, Cengage Learning, Elsevier και ο συγ­γρα­φέ­ας Scott Turow μα­ζί με την εται­ρεία του S.C.R.I.B.E., μη­νύ­ουν την Google για την αντι­γρα­φή εκα­τομ­μυ­ρί­ων, κα­το­χυ­ρω­μέ­νων πνευ­μα­τι­κά, βι­βλί­ων και τη χρή­ση τους για την εκ­παί­δευ­ση του Gemini. Πρό­κει­ται για μία από τις με­γα­λύ­τε­ρες πα­ρα­βιά­σεις πνευ­μα­τι­κών δι­καιω­μά­των στην ιστο­ρία κα­θώς η Google χω­ρίς να έχει εξα­σφα­λί­σει άδεια ή να έχει κα­τα­βά­λει αμοι­βή προς τους δι­καιού­χους, χρη­σι­μο­ποί­η­σε βι­βλία τα οποία υπήρ­χαν σε υπη­ρε­σί­ες όπως οι Google Books, Google Play Books και Google Scholar.

Πα­ράλ­λη­λα, σε αυ­τό το πλαί­σιο ιστο­ρι­κή εξέ­λι­ξη απο­τε­λεί και ο πρό­σφα­τος ιστο­ρι­κός συμ­βι­βα­σμός ύψους 1,5 δισ. δο­λα­ρί­ων που ενέ­κρι­νε η δι­κα­στής Αρα­σέ­λι Μαρ­τί­νεζ-Ολ­γκίν, υπο­χρε­ώ­νο­ντας την Anthropic να απο­ζη­μιώ­σει συγ­γρα­φείς και εκ­δό­τες για την αξιο­ποί­η­ση πε­ρί­που 500.000 βι­βλί­ων κα­τά την ανά­πτυ­ξη των με­γά­λων γλωσ­σι­κών μο­ντέ­λων της, το 2024.

Πη­γή του προ­βλή­μα­τος απο­τε­λεί ο τρό­πος που οι με­γά­λες τε­χνο­λο­γι­κές εται­ρεί­ες πα­ρα­βιά­ζουν τα όρια που θέ­τουν οι ψη­φια­κές πλατ­φόρ­μες. Ναι μεν οι εκ­δο­τι­κοί οί­κοι πα­ρα­χω­ρούν τα βι­βλία τους σε αυ­τές τις υπη­ρε­σί­ες (όπως το Gemini) για χρή­σεις όπως η ανα­ζή­τη­ση των βι­βλί­ων, η εμ­φά­νι­ση πε­ριε­χό­με­νου τους σε μι­κρά απο­σπά­σμα­τα και η πώ­λη­σή τους ως ebook, όχι όμως για να εκ­παι­δευ­θούν από συ­γκε­κρι­μέ­να έρ­γα και συ­γκε­κρι­μέ­νους συγ­γρα­φείς, έχο­ντας στη συ­νέ­χεια τη δυ­να­τό­τη­τα να πα­ρά­γoυν κεί­με­να και εκ­παι­δευ­τι­κό υλι­κό στο ύφος γρα­φής συγ­γρα­φέ­ων, ακό­μα και να γρά­ψει μυ­θι­στό­ρη­μα εντός λί­γων λε­πτών και με ελά­χι­στο κό­στος.

Η πα­ρα­βί­α­ση αυ­τών των χρή­σε­ων από την Google υπο­γραμ­μί­ζει το μέ­γε­θος της υπό­θε­σης η οποία δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται μό­νο στην αντι­γρα­φή του υλι­κού. Οι συ­νέ­πειες αυ­τών εί­ναι πολ­λές και αφο­ρούν, με­τα­ξύ άλ­λων, στην αγο­ρά του βι­βλί­ου, την αμοι­βή της πνευ­μα­τι­κής ερ­γα­σί­ας και προ­πα­ντός την αξία του συγ­γρα­φι­κού ύφους. Αντί­στοι­χα, στην πε­ρί­πτω­ση της Anthropic, ο λό­γος που η ομα­δι­κή αγω­γή κα­τα­τέ­θη­κε ενα­ντί­ον της ήταν η χρή­ση βι­βλί­ων που εί­χε κα­τε­βά­σει πα­ρά­νο­μα από σκιώ­δεις βι­βλιο­θή­κες και ιστό­το­πους με πα­ρά­νο­μο ψη­φια­κό πε­ριε­χό­με­νο, όπως το Library Genesis και το Pirate Library Mirror, για να εκ­παι­δεύ­σει τα γλωσ­σι­κά μο­ντέ­λα της.

Οι ενά­γο­ντες, στην υπό­θε­ση της Google, ζη­τούν να απο­ζη­μιω­θούν, να απα­γο­ρευ­θούν μό­νι­μα οι πρα­κτι­κές πα­ρα­βί­α­σης της Google και να εκ­δο­θεί δι­κα­στι­κή εντο­λή βά­σει της οποί­ας η Google να κλη­θεί να κα­τα­στρέ­ψει κά­θε μη εξου­σιο­δο­τη­μέ­νο αντί­γρα­φο έρ­γου που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε για την εκ­παί­δευ­ση των μο­ντέ­λων της. Πα­ράλ­λη­λα στην πε­ρί­πτω­ση της Anthropic το 92% των δι­καιού­χων που πλη­ρού­σαν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις κα­τά­φε­ραν και εξα­σφά­λι­σαν 3.000 δο­λά­ρια ανά έρ­γο, πο­σό που εί­ναι τε­τρα­πλά­σιο του νό­μι­μου ελά­χι­στου ορί­ου για απλή πα­ρα­βί­α­ση [όπου σύμ­φω­να με την αμε­ρι­κα­νι­κή νο­μο­θε­σία πε­ρί πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σί­ας, U.S. Copyright Act, 17 U.S.C. § 504(c), ανέρ­χε­ται στα 750 δο­λά­ρια, ανά έρ­γο].

Η ηγε­σία της Ένω­σης Αμε­ρι­κα­νών Εκ­δο­τών (Association of American Publishers) εξή­ρε τη δι­κα­στι­κή από­φα­ση ως ση­μα­ντι­κή νί­κη. Ση­μεί­ω­σε δε, ότι η χρή­ση πα­ρά­νο­μων ιστό­το­πων για λό­γους μεί­ω­σης κό­στους εί­ναι απα­ρά­δε­κτη και υπο­στή­ρι­ξε ότι οι εται­ρεί­ες τε­χνο­λο­γί­ας θα πρέ­πει να βα­σί­ζο­νται σε συμ­φω­νί­ες αδειο­δό­τη­σης και όχι σε μη αδειο­δο­τη­μέ­νη αντι­γρα­φή για την εκ­παί­δευ­ση των συ­στη­μά­των τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης τους.

Από νο­μι­κής πλευ­ράς το ζή­τη­μα πα­ρα­μέ­νει ανοι­χτό: οι εται­ρεί­ες ΤΝ επι­κα­λού­νται τη θε­μι­τή χρή­ση (fair use), οι δη­μιουρ­γοί δια­σα­φη­νί­ζουν ότι η ανά­γνω­ση δια­φέ­ρει από την αντι­γρα­φή που γί­νε­ται με σκο­πό την πα­ρα­γω­γή αντα­γω­νι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Αντι­προ­σω­πευ­τι­κό πα­ρά­δειγ­μα της κα­τά­στα­σης εί­ναι η πε­ρί­πτω­ση με την αρ­χι­κή από­φα­ση του ομο­σπον­δια­κού δι­κα­στή των ΗΠΑ, Γουί­λιαμ Άλ­σουπ, ο οποί­ος συ­ντα­ξιο­δο­τή­θη­κε στα τέ­λη του 2025 και τον δια­δέ­χθη­κε η Μαρ­τί­νεζ-Ολ­γκίν, ότι η Anthropic χρη­σι­μο­ποί­η­σε βι­βλία που προ­στα­τεύ­ο­νται από πνευ­μα­τι­κά δι­καιώ­μα­τα και έχουν απο­κτη­θεί νό­μι­μα για την εκ­παί­δευ­ση με­γά­λων γλωσ­σι­κών μο­ντέ­λων συ­νι­στά εύ­λο­γη χρή­ση (fair use), ενώ τώ­ρα το δι­κα­στή­ριο έκρι­νε ότι η λή­ψη πει­ρα­τι­κών αντι­γρά­φων αυ­τών των βι­βλί­ων, από πα­ρά­νο­μες πη­γές για μό­νι­μη απο­θή­κευ­ση, πα­ρα­βιά­ζει τη νο­μο­θε­σία πε­ρί πνευ­μα­τι­κών δι­καιω­μά­των.

Στην αντι­πέ­ρα όχθη οι εκ­δό­τες και οι συγ­γρα­φείς ανά τον κό­σμο συ­νε­χί­ζουν να στρέ­φο­νται κα­τά της Google, της OpenAI, της Meta και της Anthropic, κα­τα­βάλ­λο­ντας προ­σπά­θεια να διεκ­δι­κή­σουν σε­βα­σμό, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι τα νέα ερ­γα­λεία generative AI δεν μπο­ρούν να εξε­λίσ­σο­νται με πα­ρά­νο­μη χρή­ση προ­στα­τευό­με­νου πε­ριε­χο­μέ­νου.

Πη­γές: Lifo, HuffPost, Publishers Weekly

Σε CD τα "Τραγούδια των εξορίστων της Λέρου 1967 -1971"

 Σε αυτό το ίδιο στρατόπεδο στο Παρθένι της Λέρου, υπηρέτησα τη στρατιωτική μου θητεία. 16 μήνες στους ίδιους θαλάμους...

Ένιωθα πάντα ένα δέος όταν σκεφτόμουν ποιοι βρίσκονταν εκεί. Παρ' ότι έχω γράψει δυο βιβλία για Λερό κι έχω μελετήσει αρκετά, αγνοούσα την ύπαρξη αυτού του ντοκουμέντου...

Μεγάλη η συγκίνηση, αλλά παράλληλα κι άλλα συναισθήματα καθώς αυτές τις μέρες οι ιθύνοντες του νησιού δέχτηκαν "μετά Βαΐων και κλάδων" τον πρωθυπουργό μια κυβέρνησης που έχει γυρίσει για τα καλά την πλα΄τη στο νησί.

Αντί να φερθούν ως εκπρόσωποι του τόπου βυθίστηκαν στη κολακεία...

Απουσιάζει η αιδώς...

Δεκαέξι τραγούδια που ηχογραφήθηκαν την περίοδο της Χούντας στο στρατόπεδο Παρθένι της Λέρου κυκλοφορούν σε CD

Από την Αλεξάνδρα Χριστακάκη στην Αυγή της Κυριακής

Κυκλοφόρησε ένα CD -μπορείτε να το βρείτε στο βιβλιοπωλείο Θεμέλιο στην Αθήνα - με επανέκδοση 16 τραγουδιών που η πρώτη «παράνομη ηχογράφησή» τους έγινε την περίοδο της Χούντας στο στρατόπεδο Παρθένι της Λέρου με δημιουργούς τους πολιτικούς κρατούμενους και εξόριστους Χρήστο Λουρετζή και Νίκο Δαμίγο, ενώ η πρώτη τους εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στο Λακκί της Λέρου.

Τα τραγούδια μιλούν για την καθημερινότητα των εξόριστων, τις συνθήκες άφιξης και διαβίωσης στα στρατόπεδα, αλλά και τους καημούς τους. Τότε τα τραγούδια αυτά εμψύχωναν και ενθάρρυναν τους αγωνιστές να αντέξουν τις δοκιμασίες που επέβαλε η Χούντα, σήμερα είναι εργαλείο ιστορικής μνήμης. Ο Θεσσαλονικιός συνεξόριστός τους Κυριάκος Υψηλάντης -ο μόνος εν ζωή από τους δημιουργούς- φρόντισε για τη διάσωσή τους και με την συνδρομή του ΣΦΕΑ έγινε νέα ενορχήστρωση από τον Νικόλα Καραγκούνη, τον Δημήτρη Μυστακίδη και τον Γιάννη Μαυρίδη, και το πολύτιμο αυτό ιστορικό υλικό ζωντανεύει με τις φωνές πολλών γνωστών τραγουδιστών που συμμετείχαν αφιλοκερδώς στην επανέκδοση του δίσκου: Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Βούλα Σαββίδη, Βασίλης Λέκκας, Καίτη Κουλιά, Σοφία Παπάζογλου, Δημήτρης Μυστακίδης, Γ. Μπαγιώκης, Γ. Λίζος Χ. Μαστέλος, Ν. Χασάπης, Έλενα Βασιλειάδη, Φ. Θεοδωρίδης, Θανάσης Λαδάς, Π. Κούλελης, Ν. Καραγκούνης. Όλοι οι μουσικοί και οι συντελεστές της ηχογράφησης του δίσκου συμμετείχαν επίσης αφιλοκερδώς.

Σε μαγνητόφωνο που κρατούσε ο Φλωράκης

Την περίοδο 1966-1971 οι εξόριστοι πολιτικοί κρατούμενοι έγραψαν και μελοποίησαν 16 τραγούδια, τα οποία ηχογραφήθηκαν αρχές του 1971 στο στρατόπεδο Παρθένι της Λέρου. Η ηχογράφηση των 13 τραγουδιών έγινε σε μια σκηνή και σε φορητό μαγνητόφωνο που είχε μπει παράνομα στο στρατόπεδο και το κρατούσε ο Χαρίλαος Φλωράκης. Με χίλιες προφυλάξεις και κινδύνους παραχωρήθηκε το κασετόφωνο αυτό και έγινε η ηχογράφηση χάρη στην επιμονή του Νίκου Δαμίγου να διασωθούν τα τραγούδια της εξορίας που δημιουργήθηκαν στους τόπους εξορίας. Στο CD υπάρχει υπάρχει και το ηχητικό ντοκουμέντο όπου ακούγονται οι φωνές του Μήτσου Στολίδη που μετέφερε το μαγνητόφωνο στη σκηνή του Κυριάκου Υψηλάντη για ηχογράφηση, του Νίκου Δαμίγου και του Χρήστου Λουρετζή που προλογίζουν το κάθε τραγούδι. Οι παύσεις που έχουν καταγραφεί οφείλονται στους συνωμοτικούς κανόνες γιατί, όταν κατά την ηχογράφηση περνούσε ο χωροφύλακας έξω από τη σκηνή, δεν έπρεπε να προδοθεί η παράνομη ενέργεια.

Τραγούδι για τον Χαλκίδη

Ο Πειραιώτης εξόριστος Νίγος Δαμίγος ήταν ο στιχουργός των περισσότερων τραγουδιών. Σε ηλικία 30 ετών το 1947 καταδικάστηκε σε θάνατο για την πολιτική του δράση καθώς συμμετείχε στο ΕΑΜ, ενώ το 1958 η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια και μεταφερόταν από φυλακή σε φυλακή. Το 1967 τον συλλαμβάνει η Χούντα και τον εκτοπίζει στη Γυάρο και στη Λέρο. Ο συνθέτης Χρήστος Λουρετζής, καλός κιθαρίστας, ήταν στις φυλακές για 16 ολόκληρα χρόνια γιατί ήταν αριστερός. Το 1967 συνελήφθη και πάλι εξορίστηκε αρχικά στη Γυάρο και μετά στη Λέρο, απ’ όπου αποφυλακίστηκε το 1971. Ο Κυριάκος Υψηλάντης, στέλεχος της Νεολαίας Λαμπράκη, φοιτητής του Φυσικού Τμήματος του ΑΠΘ, συνελήφθη το 1967, φυλακίστηκε στο Επταπύργιο, εκτοπίστηκε στη Γυάρο, μεταφέρθηκε στη Λέρο, στον Ωρωπό, ξανά στη Γυάρο και τη Λέρο και τέλος στα Κύθηρα, απ’ όπου απολύθηκε το 1971. Όμως συλλαμβάνεται ξανά τον Φεβρουάριο του 1974 για διακίνηση του παράνομου Ριζοσπάστη και οδηγείται στις φυλακές στα Διαβατά. Μελοποίησε ο ίδιος ένα τραγούδι του δίσκου που ήταν αφιερωμένο στη δολοφονία του φίλου του Γιάννη Χαλκίδη, τον οποίο σκότωσαν σε ηλικία 27 χρόνων, το 1967, οι ασφαλίτες στη Θεσσαλονίκη γιατί ήταν στη Νεολαία Λαμπράκη.

Ιστορικό ντοκουμέντο

Το CD έχει πολύτιμες πληροφορίες για τη ζωή αυτών των εξόριστων, τις οποίες ο Κυριάκος Υψηλάντης φρόντισε να μας μεταφέρει γιατί αποτελούν ντοκουμέντα. Στην πρώτη σελίδα υπάρχει το χειρόγραφο γράμμα του Νίκου Δαμίγου προς τον Κυριάκο Υψηλάντη στα τέλη της δεκαετίας του ’80, που του στέλνει έναν δίσκο με 4 τραγούδια του Λουρετζή και μια κασέτα με τα τραγούδια που «χτύπησαν» στη σκηνή παράνομα στο Παρθένι. Να τι λέει το γράμμα: «Σου στέλνω τα τραγούδια να τα τραγουδάς και να θυμάσαι εκείνη την περίοδο της ζωής μας με τις σκοτούρες μας, τις λύπες μας, τις χαρές και τις πλάκες μας όταν βγαίναμε στο παλκοσένικο της εξορίας με μαέστρο τον Λουρετζή... Αν θυμάσαι τότε εσύ παρά τις δικές μου παρακλήσεις, δεν δέχτηκες να ’ρθεις να μας βοηθήσεις να τα γράψουμε, εγώ το απέδωσα τότε στον Μπετσιμέα... Πάντως πρέπει να σου πω ότι για χάρη δική μου ο Χαρίλαος έδωσε εντολή και μας παραχώρησαν το κασετόφωνο, μια πολύ δύσκολη ενέργεια αν σκεφτείς εκείνη την εποχή. Με αγάπη και δίχως να σε ξεχνώ...». Αυτά τα λόγια, αυτό το γράμμα ήταν η αρχή και μετά από δεκαετίες με πρωτοβουλία του Κυριάκου Υψηλάντη τα τραγούδια αυτά εκτελέστηκαν από νέους δημιουργούς, έγινε νέα ενορχήστρωση και έτσι μαθαίνουμε για το πώς άντεχαν οι εξόριστοι τη στέρηση της ελευθερίας.

Όταν οι Αρχές ασφαλείας επέτρεπαν τη χρήση μουσικών οργάνων και δεν τους τα στερούσαν για εκδίκηση και σωφρονισμό, οι πολιτικοί κρατούμενοι συγκεντρώνονταν σε έναν χώρο όπου κατασκεύασαν παλκοσένικο και τραγουδούσαν τον πόνο τους και τα όνειρά τους. Τραγούδια για το φόρτωμα και ξεφόρτωμα από τα αρματαγωγά στα ξερονήσια, τα αγκαθωτά συρματοπλέγματα, τις σκοπιές, τη σφυρίχτρα του χωροφύλακα για επιστροφή στη σκηνή, την κατασκευή μενταγιόν από τα βράχια, τη νοσταλγία για τον έρωτα, τον Πειραιά, την καρτερική προσμονή της απόλυσης και της απελευθέρωσης. Και η Τέχνη είναι σημαντικό ιστορικό ντοκουμέντο για τα πέτρινα χρόνια της εξορίας.

Η Φωκίδα ξεσηκώνεται για το νερό, όλοι στην συγκέντρωση στην Άμφισσα την Πέμπτη 30/7 στις 20:00

ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΧΑΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ

Το νερό δεν πουλιέται. Το νερό δεν χαρίζεται. Το νερό ανήκει σε όλους.

Στους πολιτικάντηδες που μιλάνε για «μεταρρύθμιση» και «αποτελεσματικότητα».

Απαντάμε όχι στην ιδιωτικοποίηση ενός αγαθού που δεν τους ανήκει.

Την ώρα που ο κόσμος μετράει κάθε ευρώ, κάποιοι που βλέπουν το νερό σαν εμπόρευμα, σχεδιάζουν να βάλουν χέρι ακόμα και στο πιο αυτονόητο αγαθό.

Το νερό δεν έχει χρώμα και οι ανάγκες όλων των πολιτών είναι κοινές . Αυτό που έχει χρώμα είναι η στάση του καθένα από μας απέναντί στην αρπαγή και την ιδιωτικοποίηση του νερού .

Καλούμε κάθε πολίτη,

κάθε νέο, κάθε εργαζόμενο, κάθε αγρότη, κάθε σύλλογο και κάθε φορέα της Φωκίδας να είναι εκεί.

Πέμπτη 30 Ιουλίου | 20:00 Πλατεία Ησαΐα – Άμφισσα

• Να απαιτήσουμε απόσυρση του Νομοσχεδίου για το νερό.

• Να απαιτήσουμε οι εκπρόσωποι της Φωκίδας στην Βουλή, τον Δήμο και την Περιφέρεια, να εκφράσουν την βούληση των κατοίκων έτσι όπως εκφράστηκε στις ομόφωνες αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων των Δήμων της Φωκίδας

• Να απαιτήσουμε να σταματήσουν τα μισόλογα.

Γιατί το νερό

Δεν είναι εμπόρευμα.

Δεν είναι επένδυση.

Δεν είναι "ευκαιρία".

Είναι ζωή. Και η ζωή δεν ιδιωτικοποιείται.

Η σιωπή είναι συνενοχή. Η παρουσία είναι δύναμη.

Την Πέμπτη γεμίζουμε την Πλατεία Ησαΐα.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΦΩΚΙΔΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ