Κυριακή 23 Φεβρουαρίου 2025

Ο Θεός Λιχούδης

 


Ο ΘΕΟΣ ΛΙΧΟΥΔΗΣ

Γειά σας , είμαι ο Λιχούδης. Ένας θεός μπισκοτούλης. Τώρα μάλλον θ αναρωτιέστε πώς γίνεται ένα μπισκότο να είναι θεός. Που λέτε, εγώ γεννήθηκα σ έναν φούρνο. Μου έφτιαξαν γάντια και μπότες από σοκολάτα υγείας, καπέλο από λευκή σοκολάτα. Και κουμπιά από ζελεδάκια. Με είχαν σ ένα ράφι για λίγο καιρό μέχρι που με σέρβιραν.

Μόλις κατάλαβα πως η μοίρα, ο σκοπός των μπισκότων είναι το φάγωμα , πετάχτηκα γρήγορα και άρχισα το ταξίδι. Έτσι όπως προχωρούσα, συνάντησα μια αλεπού που άρχισε να με κυνηγάει. Έτρεχα ώσπου βρήκα ένα ποτάμι. Έψαξα κάτι που να επιπλέει για  να το χρησιμοποιήσω σαν βάρκα να περάσω απέναντι. Κοιτούσα τριγύρω και τότε βρήκα ένα αλουμινένιο καράβι πεταμένο στα σκουπίδια. Πήγα το έπιασα και το πέταξα στο ποτάμι. Ανέβηκα και σώθηκα απ’ το παμπόνηρο εκείνο ζώο. 

Εντάξει, ο περίπατος στο δάσος είναι ωραίος , όμως ειδικά ένα μπισκότο σαν εμένα θα έπρεπε να προσέχει για θηρευτές ή πολύ λιχούδικα ζώα. Πέρασε η μέρα μια χαρά. Ήπια νερό από τη βροχή, έφαγα φρούτα απ’ τα δέντρα της περιοχής, όμως άρχισε να νυχτώνει. Δεν είχα καταφύγιο να κοιμηθώ. Ή θα με πατούσαν , ή θα με θρυμμάτιζαν, ή θα με έτρωγαν. Καθώς περπατούσα άκουσα κάτι πίσω μου. Χωρίς να προλάβω να πω ή να κάνω κάτι είδα ένα φίδι, μου όρμησε, έκλεισα τα μάτια και περίμενα να με δαγκώσει. Ανταυτού , άκουσα κάποιον να μου λέει «μπορείς τώρα ν ανοίξεις τα μάτια σου, δεν θα σε φάω». Άνοιξα τα μάτια, ένα ζώο με αγκαθωτή πλάτη και αστεία μυτούλα στεκόταν μπροστά μου.

·       Πώς σε λένε τον ρώτησα ?

·       Τζο Σκατζό, εσένα ?

·       Λιχούδη.

·       Χάρηκα πολύ για τη γνωριμία Λιχούδη.

·       Κι εγώ . Ε….. τί είσαι?

·       Είμαι σκαντζόχοιρος. Εσύ?

·       Μπισκότο.

·       Κάτι κατάλαβα. Ή μάλλον κάτι μυρίστηκα.

·       Καλό.

·       Ευχαριστώ. Θα ήθελες να έρθεις σπίτι μου? Θα φάμε ψιλοκομμένο φίδι με λάδι και για επιδόρπιο φράουλες!

Θα ήθελα πολύ.  

Έτσι τον βοήθησα να μαζέψει φράουλες και πήγαμε στη φωλιά του. Εκεί μου γνώρισε τη γυναίκα του Έιμι και τα τρία παιδιά τους: Σίλβερ, Σάντοου και Σόνικ.

Παίξαμε με τα μικρά και οι φράουλες ήταν απίθανες. Αποφάσισα να ζήσω με τον Τζο. Περνούσαμε τέλεια κάθε μέρα ώσπου…..μια μέρα παγίδευσαν τον Τζο οι κυνηγοί . Πρώτα το είπα στην Έιμι και πήγα για βοήθεια με τον Σίλβερ. Ψάχναμε, ψάχναμε, μέχρι που βρήκαμε ένα πηγάδι. Από κει πέρασε τότε μια νεράιδα που μου έδωσε ένα caprice για σκήπτρο και μ έκανε θεό. Έτρεξα γρήγορα , έσωσα τον Τζο. Όμως είδη είχε ξεσπάσει μπόρα. Η φωλιά καταστράφηκε και έπρεπε κάπως φυλαχτούμε. Τότε σκέφτηκα την καλύτερη ιδέα: Δημιούργησα μια επιχείρηση , ένα σπίτι . Δημιούργησα ένα εργοστάσιο σοκολάτας και από τότε ζω εκεί με τους φίλους μου.

 

 

 

 

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΞΥΝΟΓΑΛΟΣ .

Τα τρία κλειδιά και το μυστικό του Ευριπίδη: Η εισήγηση από την εκδήλωση στη Καστοριά

 Τη Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου παρουσιάστηκαν στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Ενυδρείου Καστοριάς τα δυο πρώτα βιβλία της σειράς "Τόποι Μυστηρίου" σε εκδήλωση που διοργάνωσαν η Δημοτική Βιβλιοθήκη του Ν.Π.Δ.Δ Καστοριάς "Αθανάσιος Χριστόπουλος" και οι εκδόσεις Κύφαντα



Ήδη σας παρουσιάσαμε την εισήγηση της κυρίας Αλίκης Καζταρίδου (Σύμβουλος Α/θμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς) για ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΟΥ ΠΡΑΞΙΤΕΛΗ– ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑ ΑΝΑΦΙΩΤΙΚΑ 

ΤΑ ΤΡΙΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ – ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΣΤΗ ΣΑΛΑΜΙΝΑ της

 Άννας Βασιλειάδη παρουσίασε ο Γιώργος Τσιάντας : Εκπαιδευτικός

Ακολουθεί η εισήγησή του:

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Αγαπητές κυρίες Αλίκη Καζταρίδου και Κατερίνα Νικολάου, αγαπητέ Κώστα και Αγαπητή Άννα, διαχρονικοί φίλοι της Καστοριάς και των ανθρώπων της, σας καλωσορίζω στην πατρίδα μας και σας ευχαριστώ για την τιμή που μας κάνετε να συμπεριλάβετε τον τόπο μας στην παρουσίαση των νέων σας βιβλίων, μια παρουσίαση-γιορτή που την κοσμούν παιδιά, εκπαιδευτικοί, γονείς και φίλοι του βιβλίου.

Μου ζητήθηκε από την κ. Αλίκη, τη σχολική μας σύμβουλο και επόπτρια ποιότητας της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς να παρουσιάσω το βιβλίο της Άννας Βασιλειάδη «Τα τρία κλειδιά και το μυστικό του Ευριπίδη» και την αποδέχτηκα πραγματικά χωρίς δεύτερη σκέψη, γνωρίζοντας την ποιότητα του χαρακτήρα της αλλά και τη συγγραφική της δεινότητα και εμπειρία.

Πρόκειται για ένα βιβλίο στο οποίο κυριαρχούν, άλλος περισσότερο και άλλος λιγότερο, δύο τόποι που έχουν αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι τους στη συλλογική μας μνήμη.  

Από τη μια η Κωνσταντινούπολη, η χιλιόχρονη πρωτεύουσα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους από την οποία ξεκινά ένα μυστικό που θα χρειαστεί να περάσουν αιώνες μέχρι να αποκαλυφθεί.

Και από την άλλη, η Σαλαμίνα, το νησί στο οποίο συντελέστηκε η σημαντικότερη, κατά την άποψη πολλών ιστορικών, μάχη των περσικών πολέμων, ανάμεσα στους Αθηναίους και τους συμμάχους τους και τον στόλο του Ξέρξη. Τη Σαλαμίνα του Θεμιστοκλή αλλά και τη γενέτειρα του τραγικού ποιητή Ευριπίδη. Τη Σαλαμίνα πολλών άλλων ιστορικών προσώπων και γεγονότων, που πολλοί από εμάς δε γνωρίζουμε ότι σημάδεψαν την ιστορία της.

Καλοκαίρι του 2024. Το παρελθόν και το παρόν της Πόλης και της Σαλαμίνας συναντώνται κατά έναν τρόπο που φαινομενικά δείχνει τυχαίος. Δύο οικογένειες από την Ελλάδα με τα πέντε παιδιά τους, απολαμβάνουν τις διακοπές τους στο νησί, όταν γνωρίζονται με μια οικογένεια από την Πόλη, που αποτελείται από τους δύο γονείς και τον Τιμάτς. Μια από τις πολλές συνήθεις καλοκαιρινές γνωριμίες θα πείτε· ή μήπως κάτι άλλο;

Μεταξύ των παιδιών αναπτύσσεται σταδιακά μια φιλία, την οποία διανθίζουν και τα πρώτα εφηβικά ερωτικά σκιρτήματα που παίζουν και αυτά το ρόλο τους.

Μια νυχτερινή βόλτα στον Φάρο του νησιού θα τα φέρει ενώπιον μιας αποκάλυψης που θα ιντριγκάρει τις διακοπές τους, καθώς θα αποτελέσει την απαρχή για το κυνήγι ενός θησαυρού, που αποφασίζεται να γίνει κάτω από τη μύτη των γονιών τους. Των Ελλήνων τουλάχιστον γιατί για την τούρκικη οικογένεια…

Όπως κάθε παιδί εκστασιάζεται στην είδηση της αναζήτησης ενός θησαυρού, έτσι και τα παιδιά της ιστορίας μας αναζητούν τρία κλειδιά που θα ξεκλειδώσουν το μυστικό. Ψάχνουν πληροφορίες, κάνουν σχέδια, οργανώνουν επισκέψεις σε πιθανούς τόπους…

Και σιγά σιγά αρχίζουν να έχουν τα πρώτα αποτελέσματα…

ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

Η πρώτη χαρά ανάβει τη σπίθα για το επόμενο κλειδί. Τη ίδια στιγμή οι γονείς αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι κάτι γίνεται πίσω από την πλάτη τους και θέτουν τα παιδιά τους αλλά και την τούρκικη οικογένεια υπό στενή παρακολούθηση. Η αγωνία κορυφώνεται, καθώς τα μυστικά θέτουν σε κίνδυνο τη συνοχή της παρέας και η φιλιά τους δοκιμάζεται. Ίσως η ανακάλυψη του επόμενου κλειδιού να είναι το στοιχείο που θα την στηρίξει και θα την ενδυναμώσει.

ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

Το παρελθόν όμως είναι πάντα παρόν στις ζωές των ανθρώπων. Στη Σαλαμίνα της αρχαίας εποχής ο νεαρός Ευριπίδης αναζητά διέξοδο στις ανησυχίες του. Ούτε η πυγμαχία, ούτε η ζωγραφική, παρόλο που διακρίνεται σε αυτές, μπορούν να καλύψουν τα όνειρά του. Μια βόλτα σε μια σπηλιά του νησιού, με τον θαλασσινό αέρα να φυσά, καθαρίζει τις σκέψεις του και παίρνει την απόφασή του:

-         Τραγωδία!

-         Τραγωδία; Αυτό είναι το μεγάλο σου όνειρο; ρωτά, σοκαρισμένος, ο πατέρας του, Μνήσαρχος.

-         Ναι, τραγωδία! Νιώθω ότι έχω τόσα πολλά να πω! Εκεί στο σπήλαιο, αγναντεύοντας την απέραντη θάλασσα, έρχονται οι σκέψεις και ξεχειλίζουν στο μυαλό μου. Αναρίθμητοι στίχοι έχουν γραφεί!

-         Οικογένεια; Παιδιά; Με τους στίχους και τις τραγωδίες πιστεύεις ότι εσύ θα δώσεις νόημα και σκέψη στον κόσμο;  

-         Θα γίνουν όλα όπως θέλουν οι Θεοί. Αυτή είναι, αλήθεια, η βούλησή μου. 

Όμως αφήσαμε τα παιδιά στο δεύτερο κλειδί… Που να βρίσκονται άραγε;

Προχωρήσανε ή εγκατέλειψαν την προσπάθειά τους;

ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ

Τα μνημεία, οι εκκλησιές και τώρα η σπηλιά. Η ώρα να αποκαλυφθεί το μυστικό. Όπως και ο ρόλος του καθενός. Οι καρδιές χτυπούν έντονα πια. Οι ανάσες γίνονται όλο και πιο γρήγορες. Κι ένα όνειρο από την μικρή Κασσάνδρα που εξελίσσεται σε εφιάλτης, αποκαλύπτει μυστικά. Οι γονείς αντιλαμβάνονται πλέον τα πάντα. Θα σταθούν στο πλευρό των παιδιών ή ο φόβος για το άγνωστο θα δώσει ένα άδοξο τέλος στην περιπέτεια;

ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Το διάβασα απνευστί! Έγινα κι εγώ για λίγο μικρός! Άλλοτε Ιάσωνας, άλλοτε Τιμάτς! Έζησα σα να είμαι μέλος της παρέας! Και στο τέλος σκέφτηκα… Μακάρι η ζωή μας να διανθίζεται από τόσο όμορφες περιπέτειες… Με μια λέξη το βιβλίο αυτό είναι…Ταμάμ!!

====

Να ευχαριστήσω από τα βάθη της καρδιάς μου και να δώσω πολλά συγχαρητήρια στα παιδιά του τμήματός μου, του Ε1 για την καταπληκτική συνεργασία, τη διάθεση και την όρεξη με την οποία προσέγγισαν τους ρόλους τους μέσα σε ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Φυσικά τους γονείς τους που μας επέτρεψαν να πάρουμε μέρος σε αυτήν την γιορτή. Περισσότερο όμως τη συνάδελφο, γονέα, πολύτιμη φίλη και υπέροχο άνθρωπο, τη θεατρολόγο μας Μαρία Μουστάκα που ακούραστα, δαπανώντας χρόνο και κόπο, με μοναδικό γνώμονα την αγάπη της για τα παιδιά, συνέβαλε τα μέγιστα στο να πάρουν ζωή οι πρωταγωνιστές του βιβλίου. Επίσης, τη δασκάλα εικαστικών του σχολείου μας κ. Ελευθερία Πρωτόγερου για τις ζωγραφιές των εκκλησιών.

Αλίκη, σε ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη. Ελπίζω να την ανταπέδωσα.

Άννα, ένα είναι σίγουρο. Το ταξίδι του βιβλίου σου στις θάλασσες των παιδιών μας θα γεμίσει με πολύ όμορφα συναισθήματα τα αμπάρια της ψυχής τους.

Καλοτάξιδο!!

 

 

  

 

 

 

Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025

Ανακοίνωση της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς για τα Τέμπη

 Η Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά, ως Σωματείο για τη στήριξη και προώθηση του βιβλίου για παιδιά και νέους, που εκπροσωπεί κυρίως Γυναίκες· Γυναίκες συζύγους, μάνες, εργαζόμενες, αγωνιζόμενες για μια καλύτερη ζωή· Γυναίκες που παλεύουν σε μια εποχή που τα δικαιώματά τους καταπατώνται ποικιλοτρόπως και η φωνή και ο ψίθυρός τους φιμώνονται συστηματικά, παραμένουμε απορημένοι από τον «λιθοβολισμό» της Μάνας, και κάθε γονιού που βίωσε τον άδικο χαμό του παιδιού του.

Δεν υπάρχει υπέρτατος πόνος, δεν υπάρχει πιο βαριά απώλεια από την αφύσικη απώλεια του γονιού που χάνει το παιδί του και μάλιστα αδικαιολόγητα.

Παραμένουμε στο πλευρό της Μάνας και κάθε Γονιού, παραμένουμε στο πλευρό των ψυχών που αποζητούν απλά τη δικαίωση.

Η παρούσα ανακοίνωση δεν αποτελεί μήνυμα πολιτικού ή κομματικού περιεχομένου.

Η ανακοίνωση κι εδώ



Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2025

Ταξιδεύοντας στη Κομοτηνή με ένα βιβλίο

 


Το τρίτο βιβλίο της σειράς "Τόποι Μυστηρίου" των εκδόσεων Κύφαντα μόλις κυκλοφόρησε. "Το ρώσικο κειμήλιο και η ψεύτικη Πριγκίπισσα- μυστήριο στη Κομοτηνή" της Ευδοκίας Ποιμενίδου μας δίνει την ευκαιρία για ένα υπέροχο ταξίδι γεμάτο ομορφιές, γεύσεις και αρώματα. 

Να κι ένα δικό μου φωτογραφικό ταξίδι:













Λίγα λόγια...

Τρία παιδιά από την Αθήνα, ένα αγόρι από τον Βόλο, ένα κορίτσι από τη Μαρώνεια, ο μικρός της αδερφός και δυο αγόρια που μιλούν τούρκικα, γίνονται μια παρέα στην παραλία της Μαρώνειας όπου συναντιούνται.

Αποφασίζουν να διαλευκάνουν το μυστήριο του λαδιού στο γκαζόν και τη σχέση του με το κλεμμένο κειμήλιο, καθώς και την παράξενη παρουσία της Ρωσίδας πριγκίπισσας.
Δεν θα μάθουν ποτέ ποιος έστειλε το ανορθόγραφο μήνυμα, έχουν όμως τη βεβαιότητα ότι το κελάρι κρύβει μυστικά.
Με την παρατηρητικότητα και την εξυπνάδα τους βοηθούν στη σύλληψη των αρχαιοκαπήλων και την επιστροφή του πολύτιμου κειμηλίου στο Λαογραφικό Μουσείο όπου ανήκει.
Τα καλντερίμια της Κομοτηνής, το πάρκο και τα ιστορικά της κτίρια, αλλά και τα στραγάλια και το σουτζούκ λουκούμ γίνονται ο καμβάς πάνω στον οποίο υφαίνεται η περιπέτεια των παιδιών που δίνουν υποσχέσεις παντοτινής φιλίας.

Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου 2025

Μπουκιά και ταξίδι: Παρουσίαση με τον Ηλία Μαμαλάκη!

 


Την Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου στις 7.30 μμ στο cafe -βιβλιοπωλείο των εκδόσεων "Εύμαρος" (Κύπρου 1 & 25ης Μαρτίου 2 -Ταύρος) παρουσιάζουμε το βιβλίο Μπουκιά... και ταξίδι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δίφωνο.


Λάδι, μέλι, φέτα, σύκα, μαστίχα, φιστίκι, ντομάτα, αμνοερίφια, σαρδέλα, φακές και ζυμαρικά.

Τα εντάξαμε σε έντεκα ιστορίες παιδιών που μας ταξιδεύουν στον τόπο και τον χρόνο:

Από την αρχαία Αθήνα, στη Λέρο των Ιπποτών, στην Μονή των Καπουτσίνων λίγο πριν την Επανάσταση του ’21, στη Σάμο του 18ου -19ου αιώνα, στην Αίγινα στις αρχές του 20ου αιώνα,  στη Χίο του 1920, στην Κάρπαθο της δεκαετίας του ’50, στην Αστυπάλαια της δεκαετίας του ’60, στη Ρούμελη στα τέλη του 20ου αιώνα, στη σημερινή Λέσβο, στη Λευκάδα  αλλά και στην Αθήνα της εποχής μας.

Ο Νίκος Κουλούσιας ετοίμασε πρωτότυπες συνταγές με βάση αυτά τα προϊόντα.

Η Ελεάνα Μάρκου ετοίμασε υπέροχες πρωτότυπες ζωγραφιές των τόπων και των προϊόντων. 

Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2025

Καρδίτσα: Διαδικτυακό Επιμορφωτικό Σεμινάριο Φιλαναγνωσίας



 

Η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καρδίτσας οργανώνει Διαδικτυακό Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς με θέμα: «Καλλιεργώντας τη Φιλαναγνωσία», την Τρίτη 18 Φεβρουαρίου 2025, ώρα 18:00-20:00μμ, αναγνωρίζοντας την πρωταρχική θέση της Λογοτεχνίας στη μαθησιακή και κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη μαθητών και μαθητριών.

Πολλές σχολικές μονάδες αρμοδιότητάς μας υλοποιούν σχετικά προγράμματα δραστηριοτήτων συμβάλλοντας στην εξοικείωση των παιδιών με τα βιβλία και ενισχύοντας την κουλτούρα της φιλαναγνωσίας. Υποστηρίζοντας το έργο των εκπαιδευτικών μας και θέλοντας να κινητοποιήσουμε και άλλους/άλλες εκπαιδευτικούς να σχεδιάσουν σχετικές δράσεις, αποφασίστηκε η διοργάνωση της διαδικτυακής επιμόρφωσης.



Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2025

Το ταξιδιάρικο σαντούρι

 Μια υπέροχη ιστορία από τη μαθήτριά μου στο εργαστήρι συγγραφής της Αστράμαξας που πιστεύω θα συγκινήσει ιδιαιτέρως τους φίλους μου από τη Σάμο.

Η ιστορία είναι εμπνευσμένη από πραγματικά πρόσωπα...



Το ταξιδιάρικο σαντούρι

της Μαρίας Ιωάννας Παρασκευοπούλου

 

Σχεδιάγραμμα

Όνομα

Κωνσταντίνος Τζόγιας

Επάγγελμα

τραγουδιστής, τεχνίτης οργάνων, σαντουριέρης

Καταγωγή

Μαραθόκαμπος Σάμου

Διάρκεια επαγγέλματος

1920-1970

Πληροφορία

Όλα τα όργανα στη Σάμο αγοράζονταν από τα μικρασιατικά παράλια. Οι Σαμιώτες ήταν πρωταγωνιστές της Σαμιακής Επανάστασης το 1912.

Σαμιώτες Αγωνιστές της εποχής

Αδέρφια Γιαγά από το Μαραθόκαμπο, οι οποίοι έγιναν τραγούδια, ρεμπέτικα, λαϊκά και δημοτικά.

 

 

Πριν από χρόνια, ο θείος της μαμάς μου μας είχε καλέσει για δείπνο στο σπίτι του. Όμως ήμουν μικρή και σύντομα βαρέθηκα τα κρασιά και τις πληκτικές συζητήσεις των μεγάλων. Έτσι, τα αδέρφια μου και εγώ ανεβήκαμε στη σοφίτα και αρχίσαμε αν πειράζουμε όποιο παλιό αντικείμενο συναντούσαμε.

Τα αδέρφια μου, τριών περίπου χρόνων τότε, αποκοιμήθηκαν πάνω σε έναν μεταξωτό καναπέ. Ήμουν έτοιμη να κατέβω πάλι κάτω, όταν μια λάμψη μου κέντρισε την προσοχή. Ερχόταν από το βάθος της σοφίτας, μπροστά από το παράθυρο. Εκεί βρισκόταν ένα έπιπλο καλυμμένο με ένα πανί. Αμέσως πέταξα το σκέπασμα στην άκρη και αντίκρυσα ένα μεγάλο ξεθωριασμένο σαντούρι. Με την πρώτη ματιά καταλάβαινε κανείς ότι δεν ήταν της εποχής μας, μιας και όταν το άγγιζες έμενε κάμποση σκόνη στο δάκτυλό σου, ενώ η -όμορφη κάποτε- καφετί απόχρωση που είχε, δεν φαινόταν καθαρά. 

Ξαφνικά, ανέβηκε ο θείος μου που εδώ και αρκετή ώρα μας έψαχνε. Κατευθύνθηκε προς το μεγάλο εκείνο μουσικό όργανο και μου αποκάλυψε πως ανήκε στον μπαμπά του, Κωνσταντίνο Τζόγια. Επειδή ως τότε δεν είχα ξανακούσει αυτό το όνομα, μου εξήγησε πως ο προπάππος μου, Κωνσταντίνος Τζόγιας, ήταν τραγουδιστής και κορυφαίος σαντουριέρης που ζούσε την περίοδο της Μικρασιατικής καταστροφής. Καταγόταν από το Μαραθόκαμπο της Σάμου και έπαιζε τραγούδια σε γιορτές και κηδείες. Και παρόλο που δεν είχε σχέση με την Σμύρνη, μέσω ενός δυσάρεστου γεγονότος, πολλοί Τούρκοι και αγωνιστές είχαν μπει στη ζωή του. Αυτά μου είπε μόνο και στράφηκε προς τα αγόρια. Ήταν ήδη αργά και έτσι χαιρετήσαμε και φύγαμε. Εγώ όμως είχα μαγευτεί από το σαντούρι και την ιστορία του προπάππου μου και ανυπομονούσα για την επόμενη επίσκεψή μας στον θείο της μαμάς μου.

Δεν πέρασε πολύς καιρός και ξαναβρεθήκαμε οικογενειακώς στο σπίτι του θείου. Ήμουν πολύ ενθουσιασμένη και χωρίς καλά-καλά να χαιρετήσω, ανέβηκα μονομιάς στο μικρό δωματιάκι. Τη στιγμή όμως που έφτασα πάνω, τα έχασα. Το δωμάτιο είχε αλλάξει τόσο πολύ από την προηγούμενη επίσκεψή μας. Είχαν προστεθεί και άλλα έπιπλα και το σαντούρι είχε στριμωχτεί σε μια γωνιά. Περπάτησα με δυσκολία ανάμεσα σε λαμπατέρ, ντουλάπες και μπαούλα, ώσπου έφτασα επιτέλους μπροστά στο πλέον αγαπημένο μου όργανο, το σαντούρι! Άνοιξα προσεκτικά το καπάκι του και ακούμπησα τα δάχτυλά μου πάνω στις χορδές του. Δίπλα μου ακούστηκε ένας ήχος. Γύρισα και είδα τις δύο μπαγκέτες να αιωρούνται και να παίζουν από μόνες τους σαντούρι! Ήταν λες και μια αόρατη δύναμη τις σήκωνε! Μόνο που αυτή η δύναμη ήξερε φυσικά και πολύ καλό σαντούρι, μιας και η μελωδία που άρχισε να παίζει ήταν εκπληκτική! Τότε άρχισαν όλα.

Η μουσική ήταν χαρούμενη και ευχάριστη και μου ερχόταν να χορέψω. Δεν μπόρεσα να κρατηθώ άλλο και άρχισα να χορεύω ανάμεσα στα έπιπλα. Προτού το αντιληφθώ, βρέθηκα σε μια μεγάλη γιορτή. Γύρω μου ήταν γυναίκες ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές και δίπλα τους βρίσκονταν άντρες που γλεντούσαν. Δυσκολεύτηκα να καταλάβω σε ποια μεριά του νησιού ήμουν ή σε ποια εποχή. Το μόνο που ήξερα ήταν ότι ήμουν σε νησί, μιας και ανάμεσα από τα  κτίρια έβλεπα τη θάλασσα. Έτσι άρχισα να περπατάω. Όσο περπατούσα φούντωνε το γλέντι. Οι ενήλικες χόρευαν, ενώ τα παιδιά και οι γέροι που παρακολουθούσαν από τα μπαλκόνια, τραγουδούσαν. Συνέχισα να προχωράω, ώσπου έφτασα στη μέση μιας πλατείας. Στο κέντρο ενός μεγάλου κύκλου, καθόταν μια ομάδα μουσικών. Από όλα τα πρόσωπα που είδα, ένα αναγνώρισα! Καθόταν και αυτό ανάμεσά τους και τραγουδούσε μπροστά από το ίδιο σαντούρι, που βρήκα στη σοφίτα του θείου της μαμά μου. Ήταν ο προπάππος μου, ο Κωνσταντίνος Τζόγιας αυτοπροσώπως! Έπαιζε μια όμορφη μελωδία και σιγοτραγουδούσε ένα τοπικό τραγούδι. Έμεινα αρκετή ώρα στην πλατεία, έως ότου τελείωσε η γιορτή. Είχα αρχίσει αν πεινάω. Έτσι, στράφηκα σε έναν πλανώδιο πωλητή για να αγοράσω κάτι. Αλλά όταν πήγα να πληρώσω με στραβοκοίταξε:

-      Όλα καλά;

-      Πας να με κλέψεις παιδάκι μου; Τι είναι αυτό;

-      Ένα χαρτονόμισμα των 5 ευρώ, από το 2001.

-      Ποιο 2001; 31 Αυγούστου του 1922 έχουμε!

-      Με συγχωρείτε, με συγχωρείτε μια πλάκα έκανα!

Έφυγα με το κεφάλι κάτω… Δεν έκανα πλάκα. Ντρεπόμουν. Τουλάχιστον όμως ήξερα σε ποια εποχή ήμουν. Κάθισα σε ένα πεζούλι να σκεφτώ. Μα φυσικά, αναφώνησα, πώς το ξέχασα. Δεν κράτησε για πολύ ώρα η χαρά μου, διότι θυμήθηκα το μάθημα της ιστορίας και τους πρόσφυγες που θα ερχόντουσαν! Έτρεξα στην παραλία και είδα τις πρώτες βάρκες να έρχονται. Δίπλα στην αμμουδιά ήταν το κατάστημα ενός συλλέκτη. Εκεί αντάλλαξα τα χαρτονομίσματά μου και στην θέση τους πήρα κέρματα της εποχής. Μετά έτρεξα σε μαγαζιά, αγόρασα τρόφιμα και παιχνίδια για τους ανθρώπους που έρχονται. Δεν σκέφτηκα να πάω να ρωτήσω τον προπάππου μου. Ήξερα ότι θα ήταν απασχολημένος. Παρόλα αυτά μια κυρία μου είπε: «Άστους παιδάκι μου, δεν βλέπεις… Ήρθαν οι πρόσφυγες να πάρουν το ψωμί μας…». Προσπάθησα να την αγνοήσω, αφού είδα μια κυρία με ένα βρέφος να προσπαθεί να βγει από μία βάρκα. Σε αυτήν έδωσα το σακουλάκι με τα κέρματα. Της είπα ότι θα τα χρειαστούν εδώ που φτάσανε και πως πρέπει να δώσει λίγα και στους άλλους. Έφυγα. Γύρισα στην πλατεία. Εκεί είδα και άλλες οικογένειες να κάθονται μπροστά από μία εκκλησία και να κλαίνε. Τους έδωσα τα τρόφιμα και τα παιχνίδια και τους είπα ότι είπα και στη γυναίκα με το μωρό. Κάποιοι κάτοικοι του νησιού με είδαν και έτρεξαν και αυτοί να βοηθήσουν. Τη στιγμή όμως που συνέβη αυτό βρέθηκα και πάλι στη σοφίτα του θείου της μαμάς μας, σαν κάποιος να μου είπε «φτάνει αρκετά έκανες» και να με γύρισε πίσω.

Κατέβηκα αργά τις σκάλες και πήγα να φάω με τους υπόλοιπους συγγενείς μου. Στο μυαλό μου αντηχούσαν τα λόγια της γυναίκας που με σταμάτησε και μου είπε να μη βοηθήσω τους πρόσφυγες. Στην αρχή μου φάνηκε ανήκουστο να κάτσω με σταυρωμένα τα χέρια. Μετά όμως σκέφτηκα ότι η Ελλάδα έχει περάσει αιματηρούς πολέμους και πως ήταν λογικό οι κάτοικοι να ήταν διστακτικοί. Κατέληξα όμως ότι το σημαντικό είναι να βοηθάνε όλοι  όπως μπορούν, σαν τους κατοίκους της Σάμου.