Η Ελλάδα χάνεται: Με αφορμή την Αμανή της Χίου

 Κείμενό μου στην εφημερίδα Δρόμος της αριστεράς (φύλλο 7/2/2026)

Η Ελλάδα χάνεται: Με αφορμή την Αμανή της Χίου

Έχω γνωρίσει και αγαπήσει την περιοχή της Αμανής στη Χίο. Βρίσκεται στο βορειοδυτικό κομμάτι του νησιού και αντιμετωπίζεται -χρόνια τώρα- ως Β Κατηγορίας τόπος.

Τραγικό οδικό δίκτυο, σχεδόν ανύπαρκτη συγκοινωνία, ουδεμία κεντρικά σχεδιασμένη αναπτυξιακή προσπάθεια…

Λίγοι Δον Κιχώτες το παλεύουν. Ένας από αυτούς είναι ο Νίκος Γεωργούλης, συνάδελφος δημοσιογράφος που αποφάσισε κάποτε να αλλάξει ρότα και στο Άγιο Γάλας, ακρότατο και πανέμορφο σημείο του νησιού δημιούργησε έναν εκπληκτικό πολυχώρο, που βρήκε συνεχιστές, όταν μετακινήθηκε στο Πιτυός και με μια ομάδα ανθρώπων έχουν καταφέρει εκεί πολλά στα οποία αναφερθήκαμε και παλιότερα.

Η Βολισσός, η ιστορική κωμόπολη και η γύρω περιοχή, πέρα από την εγκατάλειψη που βιώνουν δοκιμάστηκαν σκληρά και από τις πυρκαγιές.

Θα περίμενε κανείς αυτό τουλάχιστον να αφυπνίσει τις αρμόδιες αρχές…

Πώς θα αναπτύξουν την περιοχή; Πώς θα κάνουν τον τόπο να ζωντανέψει ξανά;

Αντί για σχεδιασμό και πρωτοβουλίες προς αυτή τη κατεύθυνση, ιδού τι συνέβη.

Από ανάρτηση του Νίκου Γεωργούλη στο facebook:

«ΕΥΡΗΚΑΜΕΝ! ΕΝΑ ΚΗΦΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΩΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΑΝΗ!

Εξιστόρηση πρώτη: Ένα νέο ζευγάρι (χιακής καταγωγής) παραπλανήθηκε πριν ένα εξάμηνο, παραιτήθηκε από τις δουλειές του στην Αθήνα κι είπε να ακούσει τις σειρήνες μιας άλλης ζωής στη Βολισσό, παίρνοντας μαζί και τα κουτσούβελα του. Τι ωραία είδηση...

Μισό χρόνο μετά κι αφού είδαν κι έπαθαν να εντοπίσουν διαθέσιμο σπίτι σε ένα χωριό που είναι ζήτημα αν κατοικείται μόνιμα το 5% των σε καλή κατάσταση κτιρίων του, προετοιμάζουν ήδη την επιστροφή τους στην Αθήνα, αδυνατώντας οικονομικά να στηρίξουν το εγχείρημα τους. Δουλειές περιστασιακές και με αμοιβές που δεν καλύπτουν τις ανάγκες μιας νέας αρχής. Ας μην μιλήσουμε για το επίπεδο της κοινωνικότητας...

Εξιστόρηση δεύτερη: Ένα άλλο νέο ζευγάρι, χωρίς δεσμούς καταγωγής με τη Βολισσό, αλλά μόνιμοι κάτοικοι της εδώ και κάποια χρόνια, απέκτησαν πρόσφατα το πρώτο τους παιδί. Μέχρι και τη γέννηση του παιδιού τους το διπλό μεροκάματο που έμπαινε στο σπίτι δεν δημιουργούσε πονοκέφαλο βιωσιμότητας για το ζευγάρι. Η ανυπαρξία συγγενών για να βοηθήσουν την ανατροφή του παιδιού υποχρέωσε τη μητέρα να διακόψει τη δουλειά της. Ο οικονομικός οικογενειακός προγραμματισμός επιβαρύνθηκε και - δεν το κρύβουν - εξετάζουν τη μετακόμιση στη Χώρα, εκεί που ο Βρεφονηπιακός θα επιτρέψει στη μητέρα μια εκ νέου επαγγελματική ενασχόληση.

Εξιστόρηση τρίτη: Χρόνια τώρα ο Νίκος Αγραφιώτης, ιδιοκτήτης του κεντρικού καφεστιατορίου της Βολισσού, μονολογούσε ότι ο μοναδικός λόγος που επέμενε στην πρωινή λειτουργία του είναι το κοινωφελές έργο να ανταμώνουν και να πίνουν το καφεδάκι τους τα πέντε - έξι γερόντια της Βολισσού. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα με πληροφορούσε ότι χάσαμε ένα. Κι άλλο ένα... Τελευταία με ενημέρωσε πως απ’ την παρέα απέμεινε πια ένας, που ζωή να ‘χει γιατί είναι η ζωντανή ιστορία της Βολισσού.

Τελικό συμπέρασμα: Παρακολουθώντας χθες τη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Χίου για την έγκριση του προϋπολογισμού και τα κροκοδείλια δάκρυα συμπολιτευόμενων κι αντιπολιτευομένων για την έρημη την Αμανή, άκουσα τον δήμαρχο να εξαγγέλει το μεγαλόπνοο αναπτυξιακό όραμα δημιουργίας Κέντρου Ημέρας Φροντίδας Ηλικιωμένων στη Βολισσό. Με την επεξήγηση ότι θα δημιουργήσει 5 θέσεις εργασίας στην περιοχή, ασχέτως αν δεν θα έχει και τόσους επωφελούμενους να βοηθήσει.

Πρακτικά, πέντε θέσεις εργασίας με ελάχιστη παραγωγικότητα είναι το επινοημένο αναπτυξιακό όραμα για την Αμανή. Εκεί που η σκιά του θανάτου επιβάλλεται κατά κράτος της αμυδρής ελπίδας για ζωή»

Μου θυμίζει τα …καταπληκτικά αντισταθμιστικά οφέλη που πήρε η Φωκίδα όταν έδωσε το νερό του Μόρνου: Κατασκευή φυλακών!

Θέσεις εργασίας. Καταλάβατε; Διορισμοί εν ολίγοις για όποιον έχει τις κατάλληλες άκρες.

Χωρίς συνέχεια, χωρίς σύνδεση, χωρίς τίποτα…

Γίνονται έργα χωρίς πνοή, χωρίς να συνδέονται με άλλους τρόπους ανάπτυξης. Και μιλάμε για μια πανέμορφη περιοχή, την Αμανή που θα είχε να προσφέρει πολλά σε διάφορα επίπεδα. Χρειάζεται όμως στήριξη, πρωτοβουλίες, υποδομές.

Αν πραγματικά ήθελε η πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση να οδηγήσουν στην ανάπτυξη και στο ζωντάνεμα ενός τόπου θα έπρεπε να δημιουργήσουν κίνητρα.

Πώς θα μπορούσε να στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας; Ποια μέτρα θα πρέπει άμεσα να ληφθούν;

Θα στηριχτούν οικονομικά οικογένειες για να αποφασίσουν την εγκατάστασή τους εκεί;

Θα υπάρξει κατάργηση της φορολογίας για όσους δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στις μειονεκτικές περιοχές όπως η Αμανή;

Θα ληφθούν άμεσα μέτρα για την εκπαίδευση, της υγεία, τις μεταφορές και τη συγκοινωνία;

Θα χρηματοδοτηθούν πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της περιοχής και την καλλιέργεια του πολιτισμού της;

Δυστυχώς ξέρω πως η απάντηση θα είναι όχι.

Μόνο τα χρήματα που χαρίζονται κάθε χρόνο στις τράπεζες να κατευθύνονταν σε μέρη όπως η Αμανή, θα μπορούσαμε να έχουμε αλλαγή του σκηνικού.

Δεν θα μπορούσαν άραγε να δημιουργηθούν υποδομές για συνταξιούχους που θα ήθελαν να ζήσουν ήρεμα, με ασφάλεια και περίθαλψη σε τέτοιους μαγικούς τόπους;

Και κυρίως θα στηριχτούν αποφασιστικά οι λίγοι που ήδη τολμούν να κάνουν πράγματα παρά τις αντίξοες συνθήκες;

Δυστυχώς έχω το παράδειγμα ενός φίλου που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή κι είχε δώσει μεγάλο αγώνα δημιουργώντας μια πρότυπη κτηνοτροφική μονάδα στο χωριό μου. Δούλευε σκληρά, από το χάρμα ως τη νύχτα, αλλά εύρισκε τον χρόνο να δουλεύει και για τον πολιτισμό της περιοχής.

Μόνο εμπόδια εύρισκε μπροστά του. Ανύπαρκτη η στήριξη από φορείς της πολιτείας.

Η κατάληξη; Ηθικό που κάμπτεται, δυσκολίες που οδηγούν σε αδιέξοδα, υγεία που κλονίζεται.

Είναι κάποιοι θάνατοι που θεωρούνται «φυσιολογικοί» κι όμως στο βάθος είναι δολοφονίες.

Δολοφονίες τόπων και ανθρώπων…

Θα σταματήσουμε το έγκλημα;

Στην περιοχή αυτή διαδραματίζεται το βιβλίο μου "Στα ίχνη του Ομήρου -περιπέτεια στη Χίο"