Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026

Ελέφαντες, ξιφίες και το μυστήριο μιας γέφυρας: Με αφορμή το βιβλίο "Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα -Μυστήριο στη Καλαβρία"

Μια εξαιρετική και πολύ ενδιαφέρουσα κριτική για το βιβλίο της Βασιλικής Βούρδα "Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα -Μυστήριο στη Καλαβρία" που κυκλοφορεί από τη σειρά "Τόποι Μυστηρίου" των εκδόσεων Κύφαντα και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Πεδίον του Άρεως την Πέμπτη 10/9 στις 8.30 μμ

  



Ελέφαντες, ξιφίες και το μυστήριο μιας γέφυρας

Γράφει ο Παύλος Ηλ. Αγιαννίδης

Εκατόν σαράντα ελέφαντες! Έτσι ξεκινάει μια (μυστηριώδης;) ιστορία, της γέφυρας πάνω από το Στενό της Μεσσήνης.
Εκεί, δηλαδή, που σοβούσαν τα ομηρικά τέρατα, Σκύλλα και Χάρυβδη, στην «Οδύσσεια» (που είναι και της μόδας, λόγω Κρίστοφερ Νόλαν). Το ένα καταβρόχθιζε ανθρώπους (όπως οι σύντροφοι του Οδυσσέα), το άλλο ρουφούσε νερό και το «έφτυνε» στο στενό, δημιουργώντας δίνες που κατάπιναν πλοία…
Που είμασταν, όμως; Στους 140 πολεμικούς ελέφαντες. Τους οποίους ο Ρωμαίος ύπατος Λεύκιος Καικίλιος Μέτελλος, το 251 π.Χ., ήθελε να επιδείξει ως σημαντικά λάφυρα από τη νίκη του στον Καρχηδονιακό Πόλεμο, στη μάχη του Πανόρμου (σημερινό Παλέρμο).
Βεβαίως, για να μην σάς κρύβω λόγια, θα αναγνωρίσετε πολλά ελληνικά τοπωνύμια, καθώς ο τόπος αυτός, της Σκύλλας και της Χάρυβδης, όχι μόνον πέρασε στο (ελληνικό και παγκόσμιο πλέον) έπος του παππού Ομήρου, αλλά και λόγω του ογκώδους ελληνικού αποικισμού, σε κείνα τα μέρη, κατά τον 8ο αιώνα π.Χ.
Οι ελέφαντες, λοιπόν. Οι ελέφαντες δεν μπορούσαν να… φορτωθούν σε πλοία από τη Σικελία για την Καλαβρία, ώστε κάποτε τα ζωντανά να φτάσουν στη Ρώμη, για το Θρίαμβο του Μέτελλου. Κι έτσι εκείνος, πολυμήχανα, σκαρφίστηκε να συλλέξει άδεια ξύλινα βαρέλια, σανίδες πλοίων, άντε και κάποια πλοία και να φτιάξει μια πλωτή γέφυρα στο «δασύ» στενό πλάτους 3.300 μ.
Και όχι μόνον αυτό. Για να μην… τσινήσουν οι ελέφαντες, έβαλε τους υποτακτικούς του να στρώσουν χώμα και φυτά στις πάνω σανίδες, για να να νιώθουν οι ελέφαντες στο… στοιχείο τους. Πάνω από τα θαλάσσια στοιχειά της Σκύλλας και της Χάρυβδης. Τα οποία, βέβαια, αφού πέρασαν οι 140 ελέφαντες (μάρτυρές μου, ο Ρωμαίος συγγραφέας, φυσιοδίφης και φιλόσοφος Πλίνιος ο Πρεσβύτερος και ο Έλληνας – ποντιακής καταγωγής - γεωγράφος, ιστορικός και φιλόσοφος Στράβων), διέλυσαν την πλωτή ξύλινη γέφυρα, πριν προλάβουν καλά καλά να την αποσυναρμολογήσουν.
Που τα θυμήθηκα όλα αυτά; Μού τα θύμισε το παιδικό – εφηβικό βιβλίο μυστηρίου της αρχαιολόγου, ξεναγού και υπεύθυνης στο Κέντρο «Ελληνομάθεια» της Καλαβρίας, Βασιλικής Βούρδα. Που τα έχει όλα αυτά ως προϊστορία και φόντο για μια ιστορία μυστηρίου με μικρούς ήρωες. Τίτλος; «Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα – Μυστήριο στην Καλαβρία» (όπου και η ίδια η συγγραφέας ζει).
Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις Εκδ. Κύφαντα, θα παρουσιαστεί την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026 (στις 20.30), στη Σκηνή Αριστοτέλης, στο Πεδίον του Άρεως. Όπου έχει ξεκινήσει ήδη το 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου. Και, πέρα από τους ομιλητές, θα «ντύσει» με τραγούδια από την ελληνόφωνη Καλαβρία η ομάδα «Παραμυθανθός». Όσοι οι «πιστοί», σπεύσατε, λοιπόν.
Που είμασταν; Στους ελέφαντες. Που στο μυστήριο των «Φυλάκων του Στενού» βρίσκουν αρωγούς και… ξιφίες. Που τρομοκρατούν… το Στενό. Και τους ψαράδες. Με τα ξίφη τους. Όπως τα υποθαλάσσια ντρόουν σε σχήμα ψαριού που κατασκεύασαν στη Νορβηγία.
Διόλου μακριά από την ιστορία και την πραγματικότητα του Στενού. Κι ανάμεσα οι νεαροί ήρωες να λύνουν ένα μυστήριο (που, σιγά μην σάς το αποκαλύψω εδώ, ώστε να πάψει να είναι μυστήριο! – μια ιδέα μόνον στη φωτό 3).
Ανάμεσα σε ελέφαντες και ξιφίες, η Ιστορία έχει καταγράψει πολλές σκέψεις για αυτή την γεφύρωση, από τη Μεσσήνη στην Καλαβρία και από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη, που έχει καταλήξει να σημαίνει, στη γλώσσα μας, ανάμεσα σε δύο δεινά, κακά ή τέρατα.
Κάποιοι λένε ότι το είχε σκεφτεί να γεφυρώσει το Στενό των 3,3 χλμ. ο Μπενίτο Μουσολίνι. Άλλοι ότι βιάστηκε να την κάνει προσωπική εκστρατεία του ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Όμως και οι δύο «πάγωσαν» από το κόστος, αλλά και το σεισμογενές της περιοχής. Ας μην ξεχνάμε ότι πολύ κοντά βρίσκονται και δύο ηφαίστεια: η Αίτνα και ο Βεζούβιος.
Αυτά, πάντως, δεν εμπόδισαν την Τζόρτζια Μελόνι να βάλει, όπως λέει, στα σκαριά το έργο, με προϋπολογισμό 13,5 έως 14,4 δισ. ευρώ, με ορίζοντα αποπεράτωσης το 2032-33. Και με βελτίωση (και υπογειοποίηση) οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων, σε όλη την περιοχή, στην επόμενη 10ετία.
Με τελικό μήκος (και επί της στεριάς) 3,666 χλμ. και με σκοπό να σπάσει και το ρεκόρ της κρεμαστής γέφυρας του Τσανάκαλε (2.023 μ.) και των 1.991 μ. της αντίστοιχης γέφυρας Ακάσι Καϊκιό της Ιαπωνίας. Οι μελέτες ισχυρίζονται ότι έχουν σκεφτεί το σεισμογενές της περιοχής, αλλά πάντως θα σπάσουν και το ρεκόρ της αντοχής σε ανέμους (για έως 200 χλμ. την ώρα, μιλούν)…
Τι θα συμβεί, τελικά, με τη γέφυρα δεν μπορεί να προειπωθεί. Μυστήριο του μέλλοντος. Εμείς, ή μάλλον τα παιδιά μας, μπορούν να έχουν προκαταβολικά το μυστήριο των «Φυλάκων των Στενών και την Κατάρα της γέφυρας» της Βασιλικής Βούρδα, που εξελίσσεται τον Ιούλιο του 2026 μ.Χ. και, αν μη τι άλλο, έχει αρχή (από το 251 π.Χ. και τον έπαρχο Μέτελλο), μέση και τέλος. Με ελέφαντες και ξιφίες…



Ξεκινώντας από την αρχαΐζουσα, άνευ πατρότητας, ρήση «Μήποτε ζεύξῃς ἄζευκτα˙ ὕβρις γὰρ χάος τίκτει» (που καταγράφεται από τους ήρωες του βιβλίου). Και καταλήγοντας στο 2126 και στο «Εθνικό θαλάσσιο πάρκο του Στενού», όταν πια – για να γράψουμε το φινάλε από το ίδιο το βιβλίο – «η ανθρωπότητα σταμάτησε να πολεμά τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη και άρχισε να συνεργάζεται μαζί της».
Στο δε βυθό του σικελικού Στενού, «εκεί που οι δίνες είναι πιο ισχυρές, υπάρχουν βιομιμητικές τουρμπίνες (σ.σ.: της ομηρικής Χάρυβδης;) που μοιάζουν με θαλάσσιες ανεμώνες. Αυτές οι μηχανές μετατρέπουν την ορμή των ρευμάτων σε καθαρή ενέργεια που ηλεκτροδοτεί ολόκληρη την περιοχή»…



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου